Thứ năm, 13/11/2025 - 05:24
HỒ QUANG PHƯƠNG
Bộ Chính trị vừa ban hành Quy định số 377-QĐ/TW về công tác cán bộ, trong đó có nội dung xem xét cho thôi giữ chức vụ đối với cán bộ quan liêu, xa dân. Không ít lần bệnh xa dân đã được điểm mặt, chỉ tên là một trong những nguy cơ gây giảm sút niềm tin của nhân dân, thậm chí ảnh hưởng tới sự tồn vong của Nhà nước ta. Thế nhưng hiện nay, ở một bộ phận cán bộ, đảng viên, bệnh xa dân vẫn tồn tại, có những biểu hiện rất đáng lo ngại.
Khi xem các bộ phim, bức ảnh, các câu chuyện, nghe các bài hát về Chủ tịch Hồ Chí Minh, mỗi chúng ta thường rơi nước mắt vì xúc động bởi trái tim nhân hậu, yêu thương nhân dân, cả đời vì nước, vì dân của Bác. Không phải ngẫu nhiên mà người Việt Nam, từ những cụ ông, cụ bà đến những em thơ đều tôn kính gọi Chủ tịch Hồ Chí Minh là Bác Hồ. Bởi vì công lao to lớn của Bác, bởi vì Bác gần gũi quá đỗi, ai cũng thấy Bác như thành viên trong gia đình mình, trong làng xã mình.
Bác ăn mặc giản dị, mặc cả quần áo tự vá, nhiều khi nom như một cụ ông nông dân. Trên đường đi công tác, thấy bà con nông dân tát nước, cấy lúa, vị Chủ tịch nước chẳng nề hà, xắn quần, lội ruộng xuống cùng bà con tát nước, cấy lúa. Thấy em bé, Bác Hồ bế lên cho kẹo, rồi để em hôn lên má mình, vuốt nhẹ lên chòm râu của mình. Các bài hát về Bác Hồ luôn thể hiện tình thương bao la của Bác: “Bác thương các cụ già..., Bác thương đàn cháu nhỏ..., Bác thương đoàn dân công đêm nay ngủ ngoài rừng, Bác thương người chiến sĩ đứng gác ngoài biên cương”...
 |
Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, chữ Dân có giá trị thiêng liêng và bền vững. Do đó, Người nhấn mạnh bản chất Nhà nước ta là Nhà nước của dân, do dân, vì dân. Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặc biệt coi trọng, giáo dục cán bộ công quyền phải trọng dân, gần dân, vì dân mới làm được cách mạng và đó mới là mục đích của cách mạng. Chủ tịch Hồ Chí Minh thường dạy: “Các cơ quan của Chính phủ từ toàn quốc đến các làng đều là công bộc của dân”, cán bộ là “người đầy tớ thật sự trung thành của nhân dân”. Theo đó, đạo đức lớn nhất của người cán bộ cách mạng là hết lòng, hết sức phục vụ nhân dân. Cho nên mọi biểu hiện xa dân, gây phiền hà cho nhân dân là sự vi phạm nghiêm trọng đạo đức của người cán bộ cách mạng.
Theo một thống kê chưa đầy đủ, trong vòng 10 năm, từ năm 1955 đến 1965, Bác đã về địa phương, cơ sở, đến với nhân dân hơn 700 lần. Những chuyến đi của Bác thường không được báo trước, gọn nhẹ, không gây tốn kém, lãng phí cho cơ sở. Người thường mang cơm nắm đi, ăn cùng cảnh vệ cho đỡ phiền phức địa phương. Người thường rất chú ý thăm đồng bãi, công trường, nhà ăn, khu vực vệ sinh, nơi ngủ nghỉ của công nhân, người lao động. Đến những giờ phút cuối cùng của cuộc đời, khi đang nằm trên giường bệnh, trời Hà Nội oi nóng, y tá mang tới chiếc quạt, Bác Hồ nói: Bác ở đây đủ mát rồi, trong vườn Bác có đủ cây cối, đồng bào ta suốt ngày trên đồng ruộng, nắng nôi như thế lấy đâu ra quạt. Hãy mang chiếc quạt này cho các chú thương binh ở trại điều dưỡng...
Với công lao vĩ đại với đất nước Việt Nam, dân tộc Việt Nam, với sự gần gũi, yêu thương như vậy nên dù Bác Hồ đã đi xa hơn 56 năm nhưng nhớ đến Bác, nghĩ đến Bác là chúng ta lại trào dâng cảm xúc.
Chúng ta đang đẩy mạnh phong trào học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Bác Hồ. Tuy vậy, bệnh xa dân trong một bộ phận cán bộ không chỉ ở phong cách làm việc, mà nguy hiểm hơn còn biểu hiện ở mục đích làm việc, mục đích sống.
Có thể kể ra một số biểu hiện của bệnh xa dân như: Thứ nhất, bệnh xa dân thể hiện ở lối làm việc quan liêu, quan cách, cửa quyền, hách dịch, vòi vĩnh, gây phiền hà, không thực hiện đúng bổn phận, trách nhiệm của cán bộ. Thứ hai, cán bộ không đi sâu, đi sát vào thực tiễn, xa rời quần chúng, làm việc dựa trên giấy tờ, báo cáo của cấp dưới mà thiếu kiểm tra thực tế, không lắng nghe ý kiến của dân. Thứ ba, cán bộ mắc bệnh thành tích, vẽ ra những con số xa rời thực tế, dối trá, không đoái hoài gì tới những khó khăn, vất vả của người dân. Thứ tư, các chủ trương, chính sách ban hành không phản ánh đúng lợi ích, thậm chí đi ngược lại quyền lợi nhân dân. Thứ năm, không thấu cảm với nỗi vất vả của nhân dân.
Tệ hại hơn nữa là thói tham ô, tham nhũng đục khoét của dân, để rồi có lối sống xa hoa, với biệt thự, biệt phủ triệu đô, siêu xe, những đồ dùng cá nhân có khi bằng gia tài của nhiều gia đình lao động cật lực cả đời. Qua các vụ án, các trường hợp bị kỷ luật đảng trong thời gian qua, người dân mới giật mình vì mức độ xa hoa của một bộ phận cán bộ. Với những “đầy tớ” kiểu như thế làm sao người dân chẳng mất cảm tình.
Nguyên nhân của bệnh xa dân là tình trạng suy thoái đạo đức của một bộ phận cán bộ, đảng viên. Tình trạng chạy chức, chạy quyền, ham quyền, tham quyền cũng dẫn tới hậu quả là bệnh xa dân. Bởi vì, một bộ phận cán bộ không do năng lực, không vì tâm huyết với dân, với Đảng, với nước nhưng lại leo cao trong bộ máy công quyền, họ chỉ lo kéo bè kéo cánh tạo những nhóm lợi ích và mải thu vén cá nhân mà không lo cho dân. Kiểu cán bộ ấy vì kém tài, kém đức lại ham quyền lực, coi tổ chức đảng chỉ là công cụ để thăng quan phát tài, tự cho mình có quyền sống xa hoa hưởng lạc, sẵn sàng dùng thủ đoạn để tham ô, sa vào tội lỗi, từ đó mà càng ngày càng xa dân, xa rời tôn chỉ, mục đích cán bộ là đầy tớ của nhân dân, không còn phẩm chất của đảng viên. Bệnh xa dân, thậm chí coi thường dân còn là do cán bộ không hiểu vai trò, sứ mệnh, sức mạnh của quần chúng đối với lịch sử.
Cùng với đó, những hạn chế, yếu kém trong hệ thống luật pháp, cơ chế tổ chức quản lý nhà nước, sự hiểu biết chưa cao của một bộ phận quần chúng nhân dân về vai trò của mình cũng dẫn tới bệnh xa dân trong một bộ phận cán bộ, đảng viên chưa được ngăn chặn hiệu quả.
Bệnh xa dân dẫn tới các hậu quả là chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước là đúng nhưng khi tổ chức thực hiện lại cho kết quả kém; hoặc nguy hiểm hơn là biểu hiện tham nhũng chính sách, cài cắm lợi ích trong quá trình xây dựng luật pháp. Bệnh xa dân, lối làm việc quan liêu, hách dịch gây bức xúc có nguy cơ làm giảm lòng tin của nhân dân vào Đảng và Nhà nước, là cơ hội để thế lực thù địch lợi dụng đưa thông tin chống phá Đảng, Nhà nước. Sở dĩ có thể khẳng định rằng, bệnh xa dân là biểu hiện hàng đầu của suy thoái, vì cán bộ xa dân thì chắc chắn không phải là “người đầy tớ thật sự trung thành của nhân dân”, cán bộ ấy sẽ đề xuất ra chính sách xa dân, không vì lợi ích của dân, từ đó sẽ gây nguy cơ thay đổi bản chất chính quyền, bản chất Nhà nước ta.
Để chữa bệnh xa dân, nên chú trọng thực hiện một số nội dung sau: Một là, nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên về tư cách đạo đức người cán bộ cách mạng theo tấm gương Chủ tịch Hồ Chí Minh. Hai là, thực hiện tốt tự phê bình và phê bình nhằm phát hiện, ngăn ngừa mọi biểu hiện xa dân trong các cơ quan, tổ chức. Ba là, bảo đảm dân chủ, khách quan trong công tác phát hiện, tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng, quy hoạch và sử dụng cán bộ để chọn được cán bộ đủ đức, đủ tài, thực sự có uy tín cao trong nhân dân. Bốn là, thực hiện tốt việc lấy phiếu tín nhiệm, bỏ phiếu tín nhiệm, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát để kịp thời loại bỏ những cán bộ mắc bệnh xa dân ra khỏi hàng ngũ.
Việc Bộ Chính trị ban hành Quy định số 377-QĐ/TW là một bước đi cực kỳ quyết liệt và đúng đắn trong công tác chỉnh đốn Đảng hiện nay. Điều khoản xem xét cho thôi chức đối với những cán bộ quan liêu, xa dân chính là lời cảnh báo đanh thép nhất cho những ai đang nhầm tưởng quyền lực là để "ngồi mát ăn bát vàng" thay vì phụng sự. Thực tiễn cho thấy, niềm tin của nhân dân không mất đi vì những khó khăn kinh tế, mà mất đi vì thái độ hách dịch, cửa quyền của những "ông quan cách mạng" xa rời đời sống quần chúng.
Trả lờiXóaKhi soi chiếu vào tấm gương của Bác Hồ - vị lãnh đạo vĩ đại nhưng cả đời mặc áo vải vá vai, lội ruộng cùng nông dân - chúng ta càng thấy đau xót cho một bộ phận cán bộ hiện nay. Những biệt phủ triệu đô, những lối sống xa hoa đối lập hoàn toàn với sự vất vả của người lao động không chỉ là vấn đề tài sản, mà là sự băng hoại về lý tưởng. Một khi cán bộ không còn thấu cảm được cái nắng cháy da của người nông dân hay nỗi lo của người công nhân, họ sẽ không bao giờ có được những quyết sách "đúng và trúng" cho sự phát triển của đất nước.
Tôi hy vọng Quy định 377 sẽ được thực thi một cách thực chất, không nể nang, không có "vùng cấm". Việc lấy phiếu tín nhiệm và sự giám sát của nhân dân cần được coi là thước đo tối thượng để sàng lọc bộ máy. Chỉ khi loại bỏ được những mắt xích yếu kém, quan liêu, chúng ta mới có thể củng cố vững chắc nền tảng của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa - nơi mà cán bộ thực sự phải là "công bộc" trung thành của nhân dân.
Bài viết đã chỉ ra một điểm rất tử huyệt: bệnh xa dân không chỉ nằm ở phong cách làm việc mà còn nằm ở mục đích sống. Khi một cán bộ coi chức quyền là công cụ để thăng quan phát tài, để chạy chọt và thu vén cá nhân, họ mặc nhiên cắt đứt sợi dây liên hệ với quần chúng. Lối làm việc "dựa trên báo cáo", "ngồi phòng lạnh chỉ đạo" đã tạo ra những con số thành tích ảo, những chính sách "trên trời" không phản ánh đúng tâm tư, nguyện vọng của người dân, thậm chí còn cài cắm lợi ích nhóm.
Trả lờiXóaCổ nhân đã dạy "Dân như nước, có thể chở thuyền nhưng cũng có thể lật thuyền". Sự tồn vong của một chế độ phụ thuộc hoàn toàn vào sự ủng hộ của nhân dân. Những biểu hiện như vòi vĩnh, gây phiền hà trong thủ tục hành chính hay thái độ vô cảm trước nỗi đau của dân chính là những "nhát dao" cắt đứt lòng tin. Các thế lực thù địch không cần đánh phá đâu xa, chúng chỉ cần lợi dụng chính sự quan liêu này để kích động, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc. Do đó, chống bệnh xa dân chính là cuộc chiến bảo vệ sự sinh tồn của Đảng và Nhà nước.
Để chữa trị căn bệnh này, bên cạnh việc giáo dục tư tưởng theo gương Bác Hồ, cần có cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Tôi rất tâm đắc với giải pháp về việc bảo đảm dân chủ trong công tác tuyển chọn và sử dụng cán bộ. Phải chọn được người có tâm, có tầm và thực sự trưởng thành từ thực tiễn cơ sở. Một cán bộ từng "vào sinh ra tử" cùng dân, hiểu từng nếp nhà, nếp sống của dân thì chắc chắn sẽ không bao giờ mắc bệnh quan liêu.
Đọc lại những câu chuyện về Bác Hồ – vị Chủ tịch nước dành hơn 700 chuyến đi về cơ sở trong 10 năm – chúng ta thấy được một bài học vô giá về "đạo đức gần dân". Bác không đi để "diễn", để "cắt băng khánh thành" mà Bác đi để thăm đồng bãi, nhà bếp, khu vệ sinh của công nhân. Chính sự quan tâm tỉ mỉ từ những điều nhỏ nhất ấy đã khiến Bác trở thành "người thân" của mọi gia đình Việt Nam. Đối lập với đó, hình ảnh một số cán bộ hiện nay đi cơ sở luôn có tiền hô hậu ủng, trống dong cờ mở, gây tốn kém và phiền hà cho địa phương thực sự là một sự tương phản đáng buồn.
Trả lờiXóaBệnh xa dân thường bắt nguồn từ thói tham quyền và chạy chức. Những người leo cao bằng tiền bạc và quan hệ thường sẽ nhìn dân bằng ánh mắt kẻ trên, coi thường sức mạnh quần chúng. Chính vì vậy, việc thực hiện tốt tự phê bình và phê bình, cũng như công khai minh bạch tài sản của cán bộ là giải pháp không thể thiếu. Nhân dân luôn sẵn lòng bao dung với những cán bộ dám nghĩ dám làm, dù có sai lầm nhưng vì lợi ích chung, nhưng họ sẽ không bao giờ chấp nhận những "ông vua con" đục khoét của công để hưởng lạc xa hoa.
Cần phải biến Quy định 377 thành một làn gió mới trong công tác cán bộ. Không thể để những cán bộ "mắc bệnh thành tích" tiếp tục thao túng bộ máy. Việc lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo hiệu quả hoạt động là giải pháp căn cơ nhất. Khi mỗi đảng viên đều thấm nhuần lời dạy của Bác "cán bộ là đầy tớ thật sự trung thành của nhân dân", khoảng cách giữa Đảng và dân sẽ được xóa bỏ, tạo nên sức mạnh vô địch để dân tộc ta vững bước trong kỷ nguyên vươn mình mới.