Thứ hai, 22/12/2025 - 05:37
Thiếu tướng, PGS, TS NGUYỄN BÁ DƯƠNG
Thời gian gần đây, một số ý kiến cho rằng, đất nước Việt Nam đã giành độc lập, thống nhất, hòa bình đã tồn tại trên mảnh đất Việt Nam nửa thế kỷ, do đó không nhất thiết phải đầu tư cho quốc phòng, an ninh mà cần tập trung phát triển kinh tế thì đất nước mới giàu mạnh, thịnh vượng, phồn vinh. Tuy nhiên, tình hình chính trị quân sự trên thế giới và thực tiễn lịch sử, cách mạng Việt Nam không tương thích với luận điệu phiến diện, sai lầm này.
Quan điểm phiến diện, cực đoan, ẩn chứa âm mưu nguy hại
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế và cuộc cách mạng khoa học-công nghệ diễn ra mạnh mẽ hiện nay, một số người cho rằng, chiến tranh đã lùi vào dĩ vãng, xung đột vũ trang và chiến tranh không còn là nguy cơ đe dọa loài người. Quan điểm này dẫn đến nhận thức sai lệch: Nhân dân Việt Nam đang chung sống hòa bình, không có chiến tranh thì không cần phải đầu tư cho quốc phòng, an ninh; không cần xây dựng Quân đội và Công an mà phải quan tâm đầu tư nguồn lực, ngân sách cho phát triển kinh tế, chăm lo phúc lợi xã hội, nâng cao chất lượng đời sống người dân.
Không chỉ vậy, có quan điểm còn cho rằng, đầu tư cho quốc phòng, an ninh; xây dựng Quân đội và Công an là lãng phí, là không cần thiết trong thời bình, vì không có lý do để đầu tư, không cần thiết để tồn tại vì nó không sinh lời. Cách tiếp cận này cho rằng, thế giới hiện nay cũng như ở Việt Nam không còn nguy cơ chiến tranh, có chăng chỉ là xung đột vũ trang nhất thời. Theo họ, thời nay, các quốc gia, dân tộc chủ yếu lựa chọn phương pháp đối thoại và thương lượng hòa bình thay cho đối đầu; hợp tác và phát triển thay cho xung đột vũ trang để phòng tránh nguy cơ chiến tranh nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc; tạo cơ hội mới để phát triển nên sẽ không có chiến tranh.
Theo quan điểm này, đầu tư cho quốc phòng, an ninh và xây dựng Quân đội, Công an là "rất tốn kém, thậm chí đẩy đất nước vào vòng xoáy của cuộc chạy đua vũ trang mới", trong khi đó, nền kinh tế trong kỷ nguyên số của Việt Nam rất cần đầu tư nhiều nguồn lực để đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh, tăng thu nhập, tạo ra nhiều sản phẩm hàng hóa cho xã hội, phục vụ tốt hơn nhu cầu của nhân dân sau những “cú sốc” mạnh do đại dịch Covid-19 gây ra. Do vậy, họ cho rằng cần phải tiết kiệm tiền của, sức lực để đầu tư cho sản xuất, kinh doanh, tăng trưởng kinh tế, nâng cao chất lượng cuộc sống thay vì chi phí cho Quân đội, Công an mua sắm, chế tạo vũ khí trang bị hay hệ thống an ninh rất tốn kém.
Thoạt nghe quan điểm trên, có người cho là có lý. Nhưng nhìn sâu vào bản chất của vấn đề, quan điểm nêu trên thể hiện rõ tầm nhìn hạn hẹp, phiến diện, cực đoan khi tuyệt đối hóa vai trò của kinh tế, tuyệt đối hóa sức mạnh của kinh tế và làm giàu bằng mọi giá nhưng lại coi nhẹ quốc phòng, an ninh, phủ nhận vai trò của Quân đội và Công an. Họ đã tách rời hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam là xây dựng đất nước luôn đi đôi với bảo vệ Tổ quốc, thậm chí đối lập nó với nhau. Có thể nói rằng, việc đề cao thái quá vai trò của tăng trưởng kinh tế, làm giàu bằng mọi cách thực chất là hạ thấp, coi thường nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc. Đây là âm mưu ẩn chứa ý đồ chính trị thâm độc, nguy hại, do đó cần đấu tranh, bác bỏ.
Thực hiện nhất quán quan điểm của Đảng “Bảo đảm quốc phòng, an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên”
Thế giới hiện nay không hoàn toàn hòa bình như vẻ bề ngoài mà người ta nhìn thấy. Hàng loạt "điểm nóng” do xung đột quân sự vẫn đang tồn tại âm ỉ như Ukraine-Nga, Israel-Palestine, các cuộc nội chiến ở Sudan, Yemen, Syria, hay căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc về vấn đề Đài Loan, Campuchia và Thái Lan. Ở Việt Nam, nguy cơ bất ổn chính trị cũng còn tiềm ẩn...
 |
Bên cạnh đó, các hình thức chiến tranh mới như chiến tranh mạng, chiến tranh thông tin, chiến tranh phi đối xứng, chiến tranh kinh tế... ngày càng phổ biến và rất nguy hiểm. Nguy cơ xung đột vũ trang, bạo loạn lật đổ, “diễn biến hòa bình”, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ, “phi chính trị hóa” lực lượng vũ trang không hề biến mất mà chỉ thay đổi hình thức, lúc thì công khai, lúc thì ngấm ngầm. Tình hình trở nên rất khó đoán định bởi nhiều kịch bản có thể diễn ra. Do đó, việc một số người đề xuất không cần đầu tư cho quốc phòng, an ninh, không cần xây dựng Quân đội và Công an là đồng nghĩa với quan điểm “tự sát”, tự làm suy yếu khả năng phòng thủ của quốc gia; là tước bỏ quyền chủ động bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa và giữ nước từ khi nước chưa nguy.
Thực tế cho thấy, Iraq và Libya từng có tiềm lực kinh tế đáng kể, dự trữ ngoại tệ của quốc gia khá cao, nhưng do mất cảnh giác và thiếu khả năng tự vệ, trong khi chiến lược và chính sách quốc phòng, an ninh yếu kém, họ đã rơi vào khủng hoảng trầm trọng kéo dài, nội chiến và bị can thiệp quân sự từ bên ngoài đã “bóp nghẹt” nền độc lập, tự do của họ. Hay như Liên Xô từng là một siêu cường, thành trì của phe xã hội chủ nghĩa nhưng vì quá nóng vội trong cải tổ nên đã mắc mưu “diễn biến hòa bình” của chủ nghĩa đế quốc, bị chệch hướng xã hội chủ nghĩa và sai lầm về đường lối chính trị, kết cục đã bị sụp đổ.
Rõ ràng, một đất nước không có khả năng bảo vệ độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ thì mọi thành quả kinh tế, sự giàu có đều có thể bị xóa sạch chỉ trong một thời gian ngắn. Phát triển kinh tế là cần thiết nhưng cũng rất cần một môi trường hòa bình, ổn định để nuôi dưỡng, giữ gìn và phát triển các giá trị, thành quả cách mạng đã giành được. Điều đó nhất thiết cần được bảo đảm bởi một nền quốc phòng, an ninh vững chắc, được Quân đội và Công an bảo vệ, gìn giữ hòa bình cho đất nước.
Sự lầm tưởng giữa "hòa bình tương đối" và "an toàn tuyệt đối" là một sai lầm trong nhận thức, dẫn đến những hành động sai trái trong thực tiễn không thể cứu vãn. Nhìn bề ngoài, không có chiến tranh, không có xung đột vũ trang không có nghĩa là không có nguy cơ đe dọa. Các mâu thuẫn, bất đồng, tranh chấp về chủ quyền lãnh thổ, tôn giáo, dân tộc, quyền lợi chiến lược, nhất là lợi ích quốc gia dân tộc vẫn luôn tiềm ẩn, đe dọa an ninh quốc gia. Khi những mâu thuẫn đó bị kích hoạt, xung đột vũ trang và chiến tranh có thể bùng nổ bất cứ lúc nào nếu quốc gia không đủ khả năng phòng vệ...
Sai lầm cốt tử của quan điểm coi quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế là hai lĩnh vực đối lập, loại trừ nhau. Thực ra, hai lĩnh vực này có mối quan hệ biện chứng, tác động và quy định lẫn nhau. Quốc phòng, an ninh là cơ sở, nền tảng vững chắc và là tiền đề cần thiết để phát triển kinh tế-xã hội. Một đất nước không ổn định chính trị, thường xuyên bị đe dọa từ bên ngoài và nguy cơ nổi loạn từ bên trong sẽ không thể thu hút đầu tư, không thể bảo vệ tài sản, nhân lực hay thành quả cách mạng và hòa bình mà các thế hệ đi trước đã đánh đổi bao xương máu mới giành được.
Trong bối cảnh tình hình phức tạp hiện nay, vị trí, vai trò chiến lược của quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc lại càng nổi bật và được tăng lên không ngừng, nhất là trong bối cảnh địa-chính trị toàn cầu đang có nhiều biến động khó lường. Trong bối cảnh đó, Việt Nam ý thức rõ rằng, nếu thiếu năng lực tự vệ, sao nhãng quốc phòng, an ninh; Quân đội và Công an suy yếu thì sẽ dễ dàng trở thành mục tiêu bị lấn át hoặc can thiệp, nguy cơ chủ quyền quốc gia bị đe dọa, nền hòa bình đất nước sẽ gặp nguy cơ bị “bốc hơi”.
Hiện nay, các loại hình chiến tranh mới như chiến tranh thông tin, chiến tranh mạng, khủng bố xuyên quốc gia, biến đổi khí hậu, dịch bệnh toàn cầu; phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia... càng đòi hỏi Việt Nam phải có nền quốc phòng, an ninh vững mạnh, chuyên nghiệp, thiện chiến để ứng phó kịp thời, hiệu quả trước các tình huống. Vì lẽ đó, đầu tư vào an ninh, quốc phòng và xây dựng Quân đội, Công an hiện đại không chỉ là đầu tư cho vũ khí, trang bị kỹ thuật mà còn là đầu tư cho trí tuệ, khoa học-công nghệ, nhất là đầu tư cho con người cầm chắc tay súng bảo vệ Tổ quốc.
Quốc phòng, an ninh không thể xây dựng ngày một ngày hai hoặc mong muốn là có ngay được. Đây là hai lĩnh vực đòi hỏi phải chuẩn bị trước kỹ càng với quy trình nghiêm ngặt, đầu tư lớn, lâu dài, kiên trì, có tầm nhìn chiến lược cả về con người, thế trận, vũ khí, trang bị và các mối quan hệ liên quan. Khi nguy cơ xung đột, chiến tranh xảy ra, nếu không có sự chuẩn bị từ trước, từ sớm, từ xa, hậu quả sẽ vô cùng thảm khốc. Vì thế, để vững tin bước vào kỷ nguyên mới, nhất thiết và bắt buộc chúng ta phải luôn duy trì năng lực quốc phòng, an ninh đủ mạnh để răn đe, bảo vệ Tổ quốc và sẵn sàng ứng phó với mọi sự bất trắc có thể xảy ra.
Đảng, Nhà nước Việt Nam luôn xác định quốc phòng, an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên; đồng thời, phát triển kinh tế là trung tâm-một trong những nhiệm vụ chính trị hàng đầu, quyết định việc thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Vì vậy, Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, Chiến lược quốc phòng, Chiến lược quân sự, Chiến lược an ninh quốc gia được triển khai thực hiện đồng bộ, thống nhất và hiệu quả, gắn kết chặt chẽ với nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, đối ngoại với quốc phòng, an ninh. Nhiều công trình kết hợp quốc phòng, an ninh gắn chặt với phát triển kinh tế như hạ tầng trên đảo, tuyến biên giới, vùng sâu, vùng xa; ở đó không chỉ củng cố an ninh, chủ quyền mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của các địa phương. Các doanh nghiệp quốc phòng, an ninh đang chủ động, tích cực tham gia vào sản xuất dân dụng, đóng góp nhiều sản phẩm hàng hóa lưỡng dụng và tăng nguồn ngân sách cho nền kinh tế quốc dân.
Phát triển kinh tế-xã hội bền vững là rất cần thiết nhưng không thể tách rời việc xây dựng, củng cố quốc phòng, an ninh và bảo vệ Tổ quốc. Ngược lại, một nền quốc phòng, an ninh vững mạnh luôn là chỗ dựa vững chắc cho mọi nỗ lực phát triển kinh tế-xã hội bền vững. Vì lẽ đó, xây dựng Quân đội nhân dân và Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại là một yêu cầu khách quan, nhiệm vụ cấp bách, gắn chặt với sứ mệnh bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Trước những thách thức ngày càng phức tạp của cả an ninh truyền thống và phi truyền thống, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã xác định rõ phương châm: Phát triển kinh tế-xã hội là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt, bảo đảm quốc phòng, an ninh là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên. Trong bối cảnh đó, việc xây dựng, thực hiện hệ thống giải pháp toàn diện, đồng bộ để xây dựng và củng cố quốc phòng, an ninh, xây dựng Quân đội nhân dân và Công an nhân dân vững mạnh toàn diện là vấn đề sống còn để giữ vững nền hòa bình, ổn định và phát triển đất nước bền vững trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
