Trách nhiệm phải làm, sao lại ban ơn?

Thứ năm, 26/02/2026 - 05:39

LÂM SƠN

Một trong những việc khiến nhiều người dân bất bình và các thế lực thù địch, đối tượng bất mãn lợi dụng chống phá là một bộ phận cán bộ, công chức, viên chức thiếu tinh thần phục vụ nhân dân; nhất là “biến” những việc thuộc nghĩa vụ, trách nhiệm mình phải làm thành quyền “ban phát” cho người dân, doanh nghiệp và cấp dưới, buộc đối tượng lẽ ra được phục vụ phải mang ơn, thậm chí phải hối lộ, “bôi trơn”...

Chuyện khiến nhiều người dân va vấp và bức xúc nhất có lẽ là việc đề nghị cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) lần đầu, vì hầu như hộ dân nào cũng phải làm sổ đỏ. Trách nhiệm giải quyết việc này thuộc chính quyền địa phương, trực tiếp là cán bộ địa chính phải hướng dẫn người dân làm các thủ tục cần thiết, kiểm tra đủ điều kiện để cấp sổ đỏ thì trình cấp có thẩm quyền ký duyệt; nếu không đủ điều kiện phải thông báo rõ lý do và hướng dẫn người dân cần phải làm gì tiếp theo.

Thế nhưng thực tế nhiều trường hợp phải chạy vạy, nhờ vả, phải thông qua “cò”, tốn nhiều tiền thì mới được cấp sổ đỏ-dù đó là quyền lợi hợp pháp của công dân, cơ quan chức năng phải có trách nhiệm thực hiện. Đặc biệt, có trường hợp người dân không khỏi thắc mắc, bức xúc khi thấy mảnh đất gần nhà mình có nguồn gốc tương tự, thậm chí là đất lấn chiếm, đất nông nghiệp... lại nhanh được cấp sổ đỏ (!)

Tranh của Mạnh Tiến

Còn nhiều việc khác bị không ít cán bộ, công chức, viên chức “biến” từ nghĩa vụ, trách nhiệm phải làm thành sự “ban phát” cho người dân, doanh nghiệp, như: Giải quyết các thủ tục hành chính; cung cấp những thông tin theo quy định (thông tin quy hoạch, các chính sách, hướng dẫn...); các tập thể, cá nhân đề nghị huân chương hoặc hình thức khen thưởng khác; cấp các loại giấy phép; đăng ký kinh doanh, sản phẩm... Ví dụ điển hình là vừa qua, một số cán bộ Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế đã bị xử lý vì đặt ra “cơ chế ngầm”, mỗi hồ sơ của doanh nghiệp phải nộp vài triệu đồng mới được ký duyệt, nếu không sẽ bị trả lại không rõ lý do. Việc cán bộ, nhân viên các cơ quan chức năng cố tình đặt ra cơ chế “xin-cho”, “gây khó để có... phong bì” đã tạo nên nạn “tham nhũng vặt” khiến nhân dân rất bất bình, các thế lực thù địch có cớ chống phá, làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước và chế độ ta.

Ngoài ra, trong giải quyết công việc của một số cơ quan, tổ chức cũng có tình trạng cấp trên “hành” cấp dưới, biến những việc thuộc trách nhiệm của mình thành “ban ơn”. Ví dụ như trong việc cấp kinh phí và trang thiết bị thuộc tài sản công, điều động, bổ nhiệm, nâng lương, khen thưởng, mượn nhà công vụ hay thuê, mua nhà ở xã hội... Những việc này theo quy định thì cấp trên phải làm trên cơ sở xem xét khách quan, bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho cấp dưới; nhưng không hiếm cán bộ tự cho mình có quyền ưu tiên, thiên vị hoặc gây khó, tạo tình huống xin-cho, thậm chí còn chỉ đạo cấp dưới làm không đúng quy định để “đặc cách” người nhờ vả mình, hình thành lệ xấu chạy chọt, xin xỏ. Hệ lụy là những người ngay thẳng, không quỵ lụy "đi cửa sau" thì thiệt thòi, nảy sinh tư tưởng chán nản, bất mãn, nội bộ mất đoàn kết.

Tư tưởng “ban phát” làm cho nhiều cán bộ mặc nhiên coi những người được mình “ban ơn” phải mang ơn và trả ơn; nếu không thì sẽ bị quy chụp là vô ơn, không biết điều, thậm chí bị rêu rao là “ăn cháo đá bát”. Thói xấu này làm cho cấp dưới bức xúc vì thực tế họ có đủ tiêu chuẩn được nhận những quyền lợi hợp pháp do tập thể thống nhất đề nghị chứ không cần cấp trên “ban ơn”, tạo điều kiện.

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã nhấn mạnh: Xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng. Đổi mới mạnh mẽ phương thức quản trị phát triển quốc gia theo hướng hiện đại, minh bạch, trách nhiệm giải trình cao; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực; siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính; xây dựng nền công vụ chuyên nghiệp, liêm chính, phục vụ. Kiên quyết xóa bỏ cơ chế "xin-cho", giảm tối đa thủ tục hành chính... Lấy thời gian, chi phí của người dân và doanh nghiệp làm thước đo chất lượng cải cách; bảo đảm môi trường đầu tư kinh doanh an toàn, minh bạch, cạnh tranh lành mạnh... Đồng thời thiết kế cơ chế kiểm soát quyền lực để quyền lực luôn trong khuôn khổ pháp luật, đạo đức, văn hóa, truyền thống dân tộc và niềm tin của nhân dân.

Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhiều lần nhấn mạnh: Phải tăng cường kiểm soát quyền lực, không để người dân phải xin những gì lẽ ra được hưởng. Mô hình quản trị quốc gia phải dựa trên pháp luật minh bạch, dữ liệu tin cậy, hạ tầng số hiện đại, bộ máy tinh gọn, cán bộ liêm chính, kỷ cương đi đôi với phục vụ. Đó mới là quản trị kiến tạo phát triển, không phải quản trị xin-cho.

Như vậy, Đảng, Nhà nước ta đã xác định rõ trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức là phải tận tâm, tận lực phục vụ nhân dân; phải quan tâm chăm lo, bảo đảm những quyền lợi hợp pháp, chính đáng của nhân dân; lấy sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp làm thước đo phẩm chất, năng lực, hiệu quả công việc của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức. Quan điểm này được nhân dân rất đồng tình, ủng hộ.

Tuy nhiên, trước thực tế một bộ phận cán bộ, nhân viên các cơ quan công quyền vẫn cố tình phớt lờ bổn phận, trách nhiệm, gây phiền hà, nhũng nhiễu nhân dân, Đảng, Nhà nước cần có biện pháp xử lý dứt điểm, kiên quyết không để “con sâu làm rầu nồi canh”, gây ảnh hưởng xấu tới kỷ cương, phép nước và đặc biệt là niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng.

Trong giai đoạn cách mạng mới, với sự chống phá ngày càng quyết liệt, tinh vi, nham hiểm của các thế lực thù địch, chúng ta càng phải chăm lo xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, càng phải tăng cường kỷ luật thực thi công vụ để thể hiện rõ tinh thần vì nhân dân phục vụ. Kiên quyết không để các thế lực thù địch lợi dụng những vụ việc cán bộ, công chức tiêu cực, “hành dân” để thổi phồng, suy diễn, quy chụp Đảng, Nhà nước ta “nói hay, làm dở”, “nói một đằng, làm một nẻo” hòng thực hiện mưu đồ nham hiểm của chiến lược “diễn biến hòa bình”, kích động tâm lý bất mãn, thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ ta.

Phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” không chỉ là đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, lý luận mà quan trọng nhất là phải bắt đầu từ những việc cụ thể trong thực thi công vụ hằng ngày. Mỗi cán bộ, công chức, viên chức phải nhận thức rõ: Phục vụ nhân dân là trách nhiệm, nghĩa vụ của mình chứ không phải sự ban phát; không thể biến trách nhiệm, việc phải làm thành đặc quyền cho hay không cho, khiến người dân, doanh nghiệp và cấp dưới phải xin xỏ, nhờ vả và chạy chọt, từ đó nảy sinh tư tưởng bất mãn, bức xúc, mất niềm tin. 

Phong trào thi đua “Ba Nhất” – minh chứng phản bác các tin giả bôi nhọ lực lượng Công an nhân dân

Thứ Năm, 26/02/2026, 05:54

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, trí tuệ nhân tạo (AI) mang lại nhiều tiện ích cho đời sống xã hội. Tuy nhiên, ứng dụng này cũng đã mở ra cơ hội để số đối tượng chống đối chính trị tìm cách lợi dụng cắt ghép, tạo dựng hình ảnh, video giả mạo nhằm xuyên tạc, bôi nhọ uy tín, danh dự của lực lượng CAND.

Đặc biệt, mỗi dịp Tết đến, Xuân về, khi nhu cầu đi lại, giao thương, vui chơi, lễ hội tăng cao, tình hình an ninh, trật tự tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp, tội phạm hình sự, ma túy, cờ bạc, tín dụng đen, buôn lậu, gian lận thương mại, vi phạm trật tự an toàn giao thông… gia tăng. Đây cũng là thời điểm lực lượng Công an đồng loạt ra quân thực hiện cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, bảo đảm bình yên cho nhân dân đón Tết cổ truyền của dân tộc.

Lực lượng Công an giúp đỡ người dân trong mưa lũ.

Trong bối cảnh đó, đã trở thành vấn đề mang tính quy luật, các luận điệu xuyên tạc, bóp méo, bôi nhọ lực lượng Công an thường xuất hiện với tần suất dày đặc. Nguy hiểm hơn, trên một số nền tảng mạng xã hội xuất hiện không ít các hình ảnh, video có nội dung phản cảm, mô tả sai sự thật về hoạt động của lực lượng Công an.

Nhiều nội dung được dàn dựng với tiêu đề giật gân, kèm theo hình ảnh bị bóp méo, cắt xén bối cảnh hoặc hoàn toàn không có thật. Chúng tập trung khai thác những vấn đề nhạy cảm, các sự kiện đang được dư luận quan tâm, sau đó gán ghép hình ảnh lực lượng Công an (nhất là lực lượng Cảnh sát giao thông và lực lượng Cảnh sát khu vực) vào những tình huống sai lệch nhằm kích động tâm lý bức xúc, tạo hiệu ứng lan truyền nhanh trên mạng xã hội.

Một thực tế cho thấy, trong mỗi dịp lễ, Tết khi lực lượng Cảnh sát giao thông triển khai các đợt cao điểm xử lý vi phạm nồng độ cồn, quá tải, quá tốc độ hoặc xử lý nghiêm các hành vi chống người thi hành công vụ, trên không gian mạng lại xuất hiện các hình ảnh, clip bị cắt ghép, chỉnh sửa theo hướng tiêu cực. Nhiều video được dựng lại bằng công nghệ AI, thay đổi giọng nói, lồng thêm lời bình mang tính quy chụp như “hà khắc”, “lạm quyền”, “thiếu nhân văn” nhằm kích động dư luận. Thậm chí, một số sản phẩm giả mạo còn sử dụng công nghệ deepfake để ghép khuôn mặt cán bộ vào tình huống hoàn toàn không có thật. Khi lan truyền trên mạng xã hội kèm theo tiêu đề giật gân, tạo hiệu ứng tâm lý đám đông, khiến người xem hiểu sai bản chất vụ việc.

Trong khi đó, những hình ảnh đẹp về người chiến sĩ Công an dầm mưa, dãi nắng, xuyên đêm điều tiết giao thông; hỗ trợ người dân gặp nạn; đưa người bị tai nạn đi cấp cứu; giúp đỡ trẻ em, người già trên đường… lại bị các đối tượng phớt lờ. Sự lựa chọn có chủ đích ấy cho thấy đây không phải phản ánh khách quan mà là hành vi định hướng tiêu cực. Đáng lưu ý, các clip, video này thường được phát tán theo cách tạo “hiệu ứng đám đông” bằng cách tạo ra hàng loạt bình luận với các tài khoản ảo, bình luận trực tiếp trên bài viết theo dạng quy chụp, công kích cá nhân nhằm “nắn dòng dư luận” theo chiều hướng tiêu cực.

Có thể thấy, việc lợi dụng công nghệ AI để cắt ghép, dựng hình, xuyên tạc không phải là hành vi bột phát mà ẩn chứa phía sau là âm mưu có tính toán nhằm làm méo mó hình ảnh người chiến sĩ Công an trong nhận thức xã hội. Các đối tượng hướng tới việc đảo lộn chuẩn mực giá trị, biến những hành động đúng chức trách, nhiệm vụ thành “hình ảnh tiêu cực” thông qua thủ pháp cắt xén bối cảnh. Một tình huống xử lý vi phạm theo đúng quy định pháp luật có thể bị cắt ghép thành hình ảnh “hà khắc”, “thiếu nhân văn”; một hoạt động nghiệp vụ bình thường có thể bị dựng thành câu chuyện “lạm quyền”, “sách nhiễu”. Khi những mảnh ghép sai lệch ấy được lan truyền với tốc độ chóng mặt trên mạng xã hội, sự thật dễ bị che khuất bởi cảm xúc tức thời của người tiếp nhận.

Nguy hiểm hơn, một số phần tử thù địch, chống đối chính trị còn triệt để khai thác công nghệ AI như một công cụ chiến tranh thông tin, phục vụ mưu đồ chống phá. Bằng việc liên tục tung ra các sản phẩm giả mạo với tần suất cao, chúng tìm cách hình thành nhận thức sai lặp đi lặp lại khiến một bộ phận người dùng mạng dần bị dẫn dắt theo hướng hoài nghi, mất niềm tin. Đây là thủ đoạn “mưa dầm thấm lâu”, tác động âm thầm nhưng dai dẳng.

Như vậy, đằng sau những hình ảnh, video giả mạo không đơn thuần là hành vi câu like, câu view mà là thủ đoạn có chủ đích, nằm trong âm mưu chống phá, xuyên tạc vai trò, chức năng của lực lượng Công an. Bằng việc bóp méo sự thật, các đối tượng tìm cách gieo rắc hoài nghi, chia rẽ mối quan hệ gắn bó giữa Công an với nhân dân, làm xói mòn niềm tin của quần chúng đối với lực lượng giữ gìn an ninh, trật tự. Nguy hiểm hơn, nếu không được kiểm chứng kịp thời, những thông tin sai lệch này có thể tạo ra hiệu ứng tâm lý đám đông, gây mất ổn định xã hội.

Tuy nhiên, thực tiễn sinh động của đời sống xã hội đã và đang khẳng định điều ngược lại. Mỗi dịp Tết đến, Xuân về, khi phố phường rực rỡ ánh đèn, người người về quê hương đoàn viên, sum họp cùng gia đình cũng là lúc hàng chục nghìn cán bộ, chiến sĩ Công an lặng lẽ bước vào cao điểm công tác. Không có kỳ nghỉ trọn vẹn, không có thời khắc giao thừa bên gia đình, họ có mặt trên từng tuyến đường, từng địa bàn trọng điểm, từng khu dân cư, bến xe, nhà ga… để giữ gìn bình yên cho nhân dân.

Mỗi tổ công tác ngoài đường phố không chỉ thực hiện nhiệm vụ theo mệnh lệnh công tác, mà còn trực tiếp đối mặt với áp lực, thậm chí phản ứng thiếu kiềm chế từ một bộ phận người vi phạm. Thế nhưng, với tinh thần “Kỷ luật nhất”, từng thao tác nghiệp vụ vẫn được thực hiện đúng quy trình, có ghi hình, có căn cứ pháp lý rõ ràng, bảo đảm công khai, minh bạch.

Những hình ảnh cán bộ Cảnh sát giao thông đội mưa, đứng giữa dòng xe đông đúc để điều tiết giao thông; những chiến sĩ Cảnh sát hình sự mật phục nhiều ngày liền triệt phá ổ nhóm trộm cắp; những cán bộ, chiến sĩ Công an cơ sở đến từng nhà tuyên truyền, nhắc nhở người dân nâng cao cảnh giác trong những ngày cuối năm của “Tháng củ mật”… chính là thực tế sinh động mà không một sản phẩm cắt ghép nào có thể phủ nhận.

Đặc biệt, đã có những cán bộ, chiến sĩ bị thương, thậm chí hy sinh khi đang làm nhiệm vụ. Sự hy sinh ấy không ồn ào nhưng là minh chứng rõ ràng nhất cho tinh thần “vì nước quên thân, vì dân phục vụ” gắn với phong trào “Kỷ luật nhất – Trung thành nhất – Gần dân nhất”. Đây chính là điều mà mọi luận điệu bôi nhọ của các đối tượng xấu đều cố tình né tránh.

Bên cạnh đó, trong đấu tranh trên không gian mạng hiện nay, chỉ “chống” thôi là chưa đủ, muốn phản bác hiệu quả các luận điệu xuyên tạc, phải biết “lấy xây để chống”, lấy giá trị tích cực đẩy lùi tiêu cực, lấy thực tiễn sinh động bác bỏ sự bịa đặt. Phong trào thi đua “Kỷ luật nhất – Trung thành nhất – Gần dân nhất” trong CAND vì thế không chỉ là khẩu hiệu hành động mà được cụ thể hóa bằng những mô hình thiết thực, những kết quả có thể kiểm chứng trong thực tiễn công tác hằng ngày.

Khi mỗi cán bộ, chiến sĩ thực thi nhiệm vụ đúng thẩm quyền, đúng quy định, đúng trình tự pháp luật, thì mọi hành động đều có cơ sở pháp lý rõ ràng. Trong điều kiện đó, dù một đoạn hình ảnh có bị cắt xén hay bóp méo, sự thật vẫn tồn tại đầy đủ trong hồ sơ, tài liệu, hệ thống ghi nhận nghiệp vụ và có thể được kiểm chứng khách quan.

Đối với lực lượng Công an nói chung, lực lượng Cảnh sát giao thông, lực lượng Cảnh sát khu vực, Công an chính quy tại cơ sở nói riêng là lực lượng thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với người dân, cho nên tính kỷ luật càng có ý nghĩa đặc biệt. Mỗi lời nói, cử chỉ, tác phong khi xử lý vi phạm đều có thể được ghi hình và lan truyền nhanh chóng trên mạng xã hội. Vì vậy, giữ nghiêm điều lệnh, tác phong chuẩn mực, thái độ ứng xử văn minh, đúng mực, xử lý đúng quy định của pháp luật không chỉ là yêu cầu đạo đức công vụ, mà còn là “lá chắn” hữu hiệu trước mọi sự xuyên tạc.

Có thể khẳng định, kỷ luật vững vàng chính là nền tảng để bảo vệ danh dự lực lượng. Sự nghiêm túc trong từng khâu công tác, sự chuẩn mực trong từng lời nói, hành động không chỉ củng cố niềm tin của nhân dân mà còn là phương thức phản bác thuyết phục nhất đối với mọi luận điệu, hình ảnh xuyên tạc. Bởi lẽ, trước sự thật được bảo đảm bằng kỷ luật và pháp luật, mọi sản phẩm cắt ghép, bóp méo thông qua photoshop hoặc AI chỉ có thể tồn tại nhất thời và sớm bị vạch trần.

Nếu “Kỷ luật nhất” là nền tảng hành động, thì “Trung thành nhất” chính là điểm tựa bản lĩnh để mỗi cán bộ, chiến sĩ vững vàng trước những tác động đa chiều của không gian mạng. Theo đó, “Trung thành nhất” được thể hiện ở tinh thần chủ động bảo vệ danh dự, uy tín của lực lượng. Đó là việc kịp thời cung cấp thông tin chính thống khi xảy ra vụ việc được dư luận quan tâm; là sự tham gia tích cực, có trách nhiệm trong đấu tranh phản bác quan điểm sai trái; là việc lan tỏa những giá trị tích cực, hình ảnh đẹp của người chiến sĩ CAND. Trong cuộc đấu tranh trên không gian mạng, sự im lặng thụ động có thể khiến thông tin sai lệch lan rộng. Vì vậy, trung thành trong giai đoạn hiện nay đòi hỏi không chỉ bản lĩnh vững vàng mà còn tinh thần chủ động, trách nhiệm, sẵn sàng bảo vệ sự thật và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.

Có thể khẳng định, trước những sản phẩm AI giả mạo và các luận điệu xuyên tạc, bản lĩnh trung thành của mỗi cán bộ, chiến sĩ chính là “hàng rào tinh thần” vững chắc nhất. Khi đã kiên định về lập trường, vững vàng về tư tưởng, thì mọi thủ đoạn bóp méo, công kích dù tinh vi đến đâu cũng không thể làm lung lay ý chí phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân của người chiến sĩ Công an.

Thực tiễn cho thấy, các sản phẩm giả mạo chỉ có thể gây tác động khi tồn tại khoảng trống thông tin hoặc sự thiếu minh bạch. Ngược lại, khi hình ảnh người chiến sĩ CAND được khẳng định bằng hành động cụ thể, bằng kỷ luật nghiêm minh và tinh thần phụng sự Tổ quốc và nhân dân thì mọi sự xuyên tạc sẽ tự bộc lộ tính phiến diện, thiếu căn cứ. Như vậy, trước làn sóng của khoa học công nghệ hiện nay, khi nền tảng ấy được củng cố thì mọi thủ đoạn công nghệ, dù tinh vi đến đâu, cũng không thể làm lung lay uy tín, danh dự của lực lượng CAND anh hùng.

Phạm Duy 

Cảnh giác luận điệu xuyên tạc cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc, kích động chống phá

Thứ Hai, 23/02/2026, 06:50

Những ngày qua, trong dịp kỷ niệm 47 năm cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc (17/2/1979 - 17/2/2026), trên cả nước diễn ra nhiều hoạt động tri ân tưởng nhớ các anh hùng liệt sĩ và đồng bào đã hy sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Thế nhưng, đây cũng là dịp mà các thế lực thù địch, phản động lợi dụng để xuyên tạc, kích động chống phá Đảng, Nhà nước, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân.

Đồng thời, trước những diễn biến phức tạp của tình hình khu vực và thế giới, các thế lực thù địch gia tăng mũi nhọn tấn công xuyên tạc, chống phá đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa dạng hóa, đa phương hóa của Việt Nam.

Những luận điệu xuyên tạc, chống phá trên không gian mạng

Các thế lực thù địch, các tổ chức phản động lưu vong và phần tử cơ hội chính trị, chống đối đã gia tăng các hoạt động tuyên truyền, xuyên tạc lịch sử dân tộc Việt Nam bằng nhiều hình thức, thủ đoạn tinh vi trên các nền tảng mạng xã hội.

Đây là hoạt động nguy hiểm nhằm bóp méo lịch sử, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, hạ thấp giá trị các cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân, làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với con đường cách mạng mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn.

Ngay sau thành công của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng, các thế lực thù địch, các tổ chức phản động lưu vong và số đối tượng cơ hội chính trị, chống đối đã chĩa mũi nhọn xuyên tạc, phủ nhận sự thật lịch sử cuộc chiến đấu bảo vệ Tổ quốc ở biên giới phía Bắc năm 1979.

Chúng ta thấy rằng, không chỉ riêng sự kiện cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc (2/1979), mà các sự kiện khác như: Cuộc chiến bảo vệ chủ quyền tại Gạc Ma 14/3/1988, cuộc chiến bảo vệ biên giới Tây Nam và làm nghĩa vụ quốc tế... cũng là những sự kiện bị các thế lực xấu xuyên tạc, “bẻ cong” sự thật lịch sử.

Bên cạnh đó, các tổ chức phản động liên tục tuyên truyền bằng những luận điệu sai trái nhằm quy chụp Đảng, Nhà nước cố tình né tránh, lãng quên những vấn đề này.

Các đối tượng xấu còn lợi dụng những vấn đề nhạy cảm trong quan hệ quốc tế, đặc biệt là vấn đề biển đảo, quan hệ với các nước lớn hay các sự kiện ngoại giao đa phương để tung ra luận điệu xuyên tạc, bôi nhọ đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước ta.

Chúng xuyên tạc rằng, đằng sau diễn ngôn về ngoại giao “mang đậm bản sắc cây tre Việt Nam” là “gió chiều nào theo chiều ấy”. Chúng rêu rao rằng, Việt Nam lệ thuộc vào một số cường quốc, nhân nhượng về chủ quyền lãnh thổ, hay “mập mờ” trong quan hệ quốc tế. Chúng cố tình gán ghép rằng, Việt Nam “ngả theo nước này, lệ thuộc nước kia”, thỏa hiệp trong các vấn đề chủ quyền hoặc biến chủ trương “đa phương hóa, đa dạng hóa” thành “cơ hội chính trị, đứng giữa không rõ ràng”.

Qua đó, chúng kêu gọi Đảng, Nhà nước ta phải từ bỏ chính sách đối ngoại quốc phòng “4 không”, đòi Đảng ta “thực hiện liên minh quân sự” để bảo vệ chủ quyền biển đảo, bảo vệ lợi ích quốc gia trên biển. Càng nguy hiểm hơn khi nhiều đối tượng lợi dụng vấn đề chủ quyền lãnh thổ, trong đó có chủ quyền biên giới đất liền, chủ quyền biển, đảo, lợi dụng lòng yêu nước, tinh thần dân tộc để kích động người dân tạo nên các phong trào bài trừ, thoát khỏi hay đồng minh với các nước lớn.

Những luận điệu chống phá này gia tăng vào thời điểm Việt Nam đàm phán ký kết các hiệp định thương mại song phương, đa phương, nhất là các mối quan hệ giữa Việt Nam với Trung Quốc hay giữa Việt Nam với Hoa Kỳ hoặc các nước phương Tây nhằm hạ thấp vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.

Từ đây, các thế lực thù địch tạo tiền đề, bàn đạp để kích động, kêu gọi người dân “xuống đường để thể hiện lòng yêu nước” thông qua các tổ chức phản động bình phong mang mác các tổ chức xã hội dân sự. Xây dựng ngọn cờ tiến tới thực hiện cách mạng màu thông qua các hoạt động “bất tuân dân sự”, gây chia rẽ nội bộ, từ đó tạo môi trường thuận lợi cho các hoạt động chống phá gây mất an ninh, trật tự và kiếm cớ để gây bạo loạn, biểu tình, mở đường cho sự can thiệp từ bên ngoài vào công việc nội bộ của Việt Nam.

Minh chứng sinh động phản bác các luận điệu xuyên tạc, kích động

Nhìn lại lịch sử, trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc, biên giới Tây Nam và các cuộc chiến bảo vệ chủ quyền biển đảo, Đảng, Nhà nước, quân dân ta luôn thể hiện tinh thần quyết chí, đồng lòng, quyết tâm bảo vệ từng vùng đất, vùng biển, vùng trời của Tổ quốc. Trong những thời điểm mà chủ quyền quốc gia trên Biển Đông bị đe dọa, toàn dân ta luôn thể hiện tinh thần đoàn kết, đồng lòng, kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia, biên giới lãnh thổ, đó là điều thiêng liêng, bất khả xâm phạm.

Đảng, Nhà nước và nhân dân ta không bao giờ lãng quên cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979 cũng như các sự kiện có liên quan đến chủ quyền biên giới, lãnh thổ. Cuộc chiến đấu chính nghĩa này là một trong những trang sử oanh liệt của dân tộc Việt Nam. Đây cũng là chủ trương nhất quán đã được lãnh đạo Đảng, Nhà nước ta nhiều lần khẳng định.

Phát huy truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, những năm qua, Đảng, Nhà nước và các đoàn thể xã hội luôn quan tâm đến các thương binh, thân nhân gia đình liệt sĩ, gia đình có công với cách mạng, trong đó có các cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ hi sinh trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979.

Không có sự phân biệt về chế độ, chính sách dành cho các cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc với cựu chiến binh, thân nhân liệt sĩ trong các cuộc chiến tranh khác để bảo vệ Tổ quốc.

Đối với các cựu chiến binh tham gia chiến dịch biên giới phía Bắc được hưởng các chế độ, chính sách liên quan, trong đó có Quyết định 62/2011/QĐ-TTg, các cựu chiến binh tham gia chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc, làm nhiệm vụ quốc tế tại Lào, Campuchia từ tháng 2/1979 đến ngày 31/12/1988 được hưởng chế độ trợ cấp một lần hoặc hằng tháng.

Trong những năm qua, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các cơ quan chức năng đều có các hoạt động đến dâng hương tại các nghĩa trang liệt sĩ và thăm hỏi, động viên cựu chiến binh, thương binh từng tham gia cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc 1979.

Về hoạt động đối ngoại, trong năm 2025 và đầu năm 2026, nhiều sự kiện và hoạt động thực tiễn đã chứng minh tính đúng đắn, hiệu quả và uy tín quốc tế ngày càng cao của đường lối đối ngoại Việt Nam, đồng thời là minh chứng sống động phản bác mọi luận điệu xuyên tạc. Việt Nam nâng tầm, nâng cấp quan hệ, mở rộng hợp tác với các đối tác.

Trong năm, các hoạt động đối ngoại diễn ra sôi động, nhất là của lãnh đạo chủ chốt, tạo khuôn khổ và tầm nhìn định hướng cho quan hệ. Đến nay Việt Nam có 15 đối tác chiến lược toàn diện, trải rộng từ châu Á, châu Âu đến châu Mỹ, trong đó mới nhất là Liên minh châu Âu (EU), đưa tổng số đối tác có quan hệ từ đối tác toàn diện trở lên thành 42 nước.

Điểm nhấn là tính thực chất và hiệu quả, thể hiện qua việc ký kết gần 350 thỏa thuận hợp tác, tăng gấp 2,5 lần so với năm 2024. Chúng ta cũng đã củng cố quan hệ, mở rộng hợp tác với các chính đảng, tiếp tục coi trọng và phát triển đối ngoại nhân dân dưới nhiều hình thức.

Điển hình, Việt Nam long trọng tổ chức các hoạt động kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước và 80 năm Quốc khánh, qua đó khẳng định từ một quốc gia nghèo nàn, bị chiến tranh tàn phá, Việt Nam đã vươn lên thành quốc gia có thu nhập trung bình cao, hội nhập sâu vào kinh tế – chính trị toàn cầu và là đối tác tin cậy của bạn bè quốc tế.

Trên bình diện ngoại giao đa phương, Việt Nam đăng cai tổ chức nhiều sự kiện lớn như ASEAN Future Forum, Hội nghị P4G về tăng trưởng xanh và phát triển bền vững, Hội nghị của UNCTAD…, thể hiện vai trò trung tâm, tích cực trong các vấn đề toàn cầu. Những dẫn chứng cụ thể ấy đã trực tiếp bác bỏ luận điệu cho rằng Việt Nam “lệ thuộc” hay “thiếu minh bạch” trong chính sách đối ngoại, đồng thời khẳng định đường lối hiện nay là vừa kiên định nguyên tắc, vừa linh hoạt ứng xử, đảm bảo lợi ích quốc gia - dân tộc.

Lịch sử Việt Nam là lịch sử của một dân tộc nhỏ bé nhưng anh hùng, từng trải qua biết bao đau thương, mất mát trong những cuộc trường chinh giành độc lập và tự do. Chúng ta tri ân máu xương của hàng triệu người con ưu tú đã ngã xuống vì Tổ quốc, tri ân những thế hệ đã cống hiến cả cuộc đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất non sông. Quá khứ ấy là nền tảng tinh thần vững chắc, là ngọn lửa truyền thống tiếp sức cho chúng ta bước tiếp.

Như trong bài viết nhân kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025) Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: "Chúng ta không thể viết lại lịch sử nhưng chúng ta có thể hoạch định lại tương lai. Quá khứ là để ghi nhớ, để tri ân và để rút ra bài học. Tương lai là để cùng nhau xây dựng kiến tạo và phát triển”. Đó không chỉ là một lời nhắc nhở, mà còn là một mệnh lệnh từ trái tim, một lời hiệu triệu thiêng liêng đối với toàn dân tộc.

Những bài học đắt giá từ các cuộc chiến tranh, xung đột hiện nay ở nhiều khu vực trên thế giới, trong đó có cả những quốc gia có tiềm lực quân sự giàu mạnh đã và đang đặt ra những thách thức vô cùng to lớn trong việc giữ vững ổn định cũng như bảo vệ chủ quyền Tổ quốc.

Điều đó càng chứng minh rằng quan điểm, chủ trương, đường lối, đối sách của Việt Nam trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia và giải quyết các vấn đề liên quan là hoàn toàn đúng đắn, phù hợp với xu thế chung của thế giới.

Do đó, mỗi người dân cần hết sức tỉnh táo, cảnh giác trước các chiêu trò, luận điệu xuyên tạc, kích động để không mắc mưu các thế lực thù địch, phần tử xấu. Phải có trách nhiệm với bản thân, với đất nước, phải trang bị cho bản thân những kiến thức cơ bản để có khả năng nhận biết thông tin, không bị kẻ xấu lợi dụng.

Liêm Chính - Bình Nguyên 

Coi trọng phản biện để kiểm soát quyền lực - Bài 2: “Xây” và “chống” trong phản biện, kiểm soát quyền lực (Tiếp theo và hết)

Thứ sáu, 13/02/2026 - 05:58

PHAN TÙNG SƠN

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong nhiệm kỳ là: Xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp thật sự có đức, có tài, không ngừng tự đổi mới, ngang tầm nhiệm vụ. Tăng cường kiểm soát quyền lực trong Đảng và Nhà nước; tiếp tục đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực; củng cố niềm tin, sự gắn bó của nhân dân với Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội chủ nghĩa...

Phản biện để hiến kế, kiến tạo, xây dựng

Với quan điểm xuyên suốt lấy “xây” để “chống” trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng, hệ sinh thái phản biện trong Đảng, hệ thống chính trị và đời sống xã hội cũng phải nhất quán quan điểm lấy “xây” để “chống”. Khi tham gia phản biện, dù là ai, ở đâu, phản biện nội dung gì, phản biện theo cách nào... cũng phải xuất phát từ động cơ trong sáng, phục vụ lợi ích quốc gia, dân tộc, phục vụ quyền lợi của nhân dân.

Ảnh minh họa: kiemsat.vn

Trong xây dựng và chỉnh đốn Đảng, phản biện là để góp phần làm cho chủ trương, đường lối, chính sách được ban hành đúng, trúng và sát yêu cầu thực tiễn. Sau thành công tốt đẹp của Đại hội XIV, nhiệm vụ của toàn Đảng lúc này là phải nhanh chóng đưa nghị quyết đi vào cuộc sống bằng những chương trình, kế hoạch hành động tổng thể và cụ thể. Phản biện giúp chúng ta nhìn rõ những bất cập, điểm nghẽn, hạn chế trong triển khai nghị quyết để cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp của Đảng vào thực tiễn nhiệm vụ của từng cấp, từng ngành, từng địa phương, đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp... Trong kiểm soát quyền lực, phản biện giúp chúng ta phát hiện sớm các biểu hiện lạm quyền, độc đoán, lợi ích nhóm, chồng chéo, lãng phí... từ đó điều chỉnh hành vi quyền lực ngay từ khi các biểu hiện suy thoái mới manh nha. Phản biện xây dựng, bên cạnh cái tâm trong sáng, động cơ không vụ lợi, đòi hỏi chủ thể phản biện phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, có trình độ chuyên môn phù hợp và tinh thần trách nhiệm cao. Người phản biện không chỉ dừng lại ở việc chỉ ra cái sai, cái dở, cái hạn chế, mà quan trọng hơn là từ những điều đó phải có tiếng nói hiến kế, góp phần kiến tạo giải pháp. Khi phản biện được thực hiện với động cơ trong sáng, vì lợi ích chung sẽ trở thành nguồn lực quan trọng giúp Đảng nâng cao năng lực lãnh đạo, hiệu lực, hiệu quả cầm quyền trong bối cảnh mới.

Chống lợi dụng phản biện và né tránh phản biện

Song song với việc khuyến khích phản biện, cần kiên quyết đấu tranh với những biểu hiện lợi dụng phản biện để phục vụ động cơ cá nhân, đấu đá nội bộ, hạ bệ lẫn nhau hoặc tiếp tay cho các luận điệu xuyên tạc, chống phá của các thế lực thù địch. Những kiểu “phản biện” gieo rắc hoài nghi, gây mất đoàn kết nội bộ cần được nhận diện rõ và xử lý nghiêm minh. Một trong những thách thức trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay chính là những hành vi lợi dụng không gian mạng, lợi dụng môi trường dân chủ và tự do ngôn luận để tuyên truyền chống phá Đảng, chống phá chế độ. Thủ đoạn phổ biến của chúng là núp bóng “phản biện”, “đấu tranh” để thực hiện các chiến dịch tuyên truyền công kích, nói xấu, bôi đen hình ảnh lãnh đạo Đảng, Nhà nước; phủ nhận, xuyên tạc đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Diện mạo của truyền thông “bẩn” trên không gian mạng trước, trong và sau Đại hội XIV của Đảng cho thấy, việc lợi dụng phản biện xã hội để gieo rắc tâm lý hoài nghi, gây mất đoàn kết nội bộ, đánh vào niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước... do các phần tử cơ hội thực hiện, diễn biến ngày càng tinh vi. Các đối tượng này thường sử dụng chiêu bài so sánh, đối trọng, đối đầu... trong bình luận, đánh giá về công tác cán bộ của Đảng để tạo uy tín giả, tạo niềm tin giả nhằm lèo lái dư luận đi theo cái bẫy dân túy. Cái gọi là “phản biện”, “đấu tranh vì tương lai dân tộc”..., hoàn toàn không phải là phản biện mà thực chất là những con bài đầy toan tính trong thao túng nhận thức, lũng đoạn tâm lý xã hội...

Để có một hệ sinh thái phản biện văn minh, lành mạnh, tiến bộ, chúng ta rất cần những tiếng nói thẳng thắn, khách quan, có hàm lượng khoa học và trải nghiệm thực tiễn từ các giới chuyên gia, trí thức, văn nghệ sĩ, nhà quản lý, doanh nhân... trong nước và kiều bào ở nước ngoài. Tuy nhiên, đó phải là những con người có thiện chí và những ý kiến phản biện khoa học, mang tinh thần xây dựng. Mọi biểu hiện lợi dụng, núp bóng phản biện vì động cơ cá nhân, phản trắc, phản bội... đều phải kiên quyết đấu tranh loại bỏ.

Phản biện phản khoa học, phản biện vì động cơ cá nhân, lợi dụng phản biện để cấu kết, móc nối với các thành phần, tổ chức phản động để chống phá Đảng, chống phá chế độ... rất nguy hại, nhưng chúng ta vẫn có phương thức, giải pháp nhận diện, đấu tranh. Còn kiểu né tránh phản biện, thủ tiêu đấu tranh... thì nó vừa nguy hại, lại vừa khó nhận diện, đấu tranh. Thực chất, đây là những biểu hiện suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống. Nó là thuộc tính của những kiểu cán bộ cầu an, “mũ ni che tai”, đạo đức giả, phông bạt làm màu... Đó là kiểu người luôn có xu hướng cuộn mình trong tổ kén, núp bóng chờ thời, thấy sai không đấu tranh, thấy đúng không bảo vệ. Trong công tác cũng như trong cuộc sống, họ mang hội chứng “makeno” (mặc kệ nó), bàng quan với nỗi lo của dân, không quan tâm đến thời cuộc, chỉ nói dựa theo ý lãnh đạo, làm cho vừa lòng cấp trên cốt để êm đường thăng tiến. Đây cũng chính là một dạng của tha hóa quyền lực. Kiểu người này mà càng leo cao, chui sâu vào bộ máy lãnh đạo thì nguy cơ tha hóa quyền lực càng cao. Coi trọng phản biện để kiểm soát quyền lực đòi hỏi ngay từ mỗi tổ chức Đảng phải “đọc vị” cho được, chỉ cho ra những dấu hiệu này để đấu tranh phê bình, tự phê bình, làm căn cứ lựa chọn, giới thiệu, bổ nhiệm, quản lý, đánh giá cán bộ. Tuyệt đối không để kẻ cơ hội có cơ hội thực hiện mưu đồ, động cơ cá nhân.

Đại hội XIV của Đảng đã hoạch định đường lối, chiến lược, sách lược lãnh đạo đất nước vững bước tiến vào kỷ nguyên mới-kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam. Những mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp đột phá đã được xác định rõ với những dấu mốc rất quan trọng trong nhiệm kỳ và tầm nhìn đến năm 2045. Để Đảng ta hội tụ đủ bản lĩnh, sức mạnh, uy tín, niềm tin lãnh đạo đất nước, việc kiểm soát quyền lực phải được tiến hành thường xuyên, liên tục, mọi lúc, mọi nơi, gắn với tinh thần trách nhiệm và hiệu quả thực thi nhiệm vụ của cán bộ, đảng viên. Để phản biện thực sự là một thành tố trong cơ chế kiểm soát quyền lực hiệu quả, cần triển khai đồng bộ các giải pháp. Trước hết là tiếp tục hoàn thiện thể chế, quy định rõ trách nhiệm, quyền hạn và cơ chế bảo vệ người phản biện đúng đắn, vì lợi ích chung. Không để người dám nói, dám phản biện vì lợi ích chung bị cô lập hoặc chịu áp lực không đáng có. Cùng với đó, cần nâng cao chất lượng phản biện, coi trọng phản biện khoa học, có luận cứ, luận chứng rõ ràng, gắn chặt với thực tiễn và thượng tôn pháp luật. Phản biện phải đi liền với hiến kế, đề xuất giải pháp cụ thể, tránh sa vào phê phán chung chung hoặc lợi dụng phản biện để chống phá. Cần phát huy vai trò của báo chí cách mạng, nhất là hệ thống các cơ quan báo chí chủ lực đa phương tiện giữ vai trò định hướng dư luận trong việc mở rộng không gian phản biện khoa học, góp phần xây dựng văn hóa phản biện lành mạnh trong Đảng, hệ thống chính trị và đời sống xã hội.

Kiểm soát quyền lực bằng hệ sinh thái phản biện khoa học là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài, đòi hỏi quyết tâm chính trị rất cao cùng bản lĩnh và trí tuệ tập thể. Khi phản biện được coi trọng đúng mức, quyền lực sẽ luôn được soi chiếu, điều chỉnh, vận hành đúng mục tiêu vì nhân dân, vì sự phát triển bền vững, hưng thịnh của quốc gia, dân tộc. 

Coi trọng phản biện để kiểm soát quyền lực - Bài 1: Cần xây dựng, khuyến khích hệ sinh thái phản biện

Thứ năm, 12/02/2026 - 06:18

PHAN TÙNG SƠN

Kiểm soát quyền lực là điều kiện tiên quyết để giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng, bảo đảm hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả trong quản lý nhà nước, củng cố niềm tin của nhân dân. Để tối ưu hóa kiểm soát quyền lực, đòi hỏi sự vận hành tổng hòa các giải pháp trong cơ chế công khai, minh bạch, thượng tôn pháp luật, coi trọng kỷ cương, kỷ luật đảng. Với tinh thần lấy “xây” để “chống”, việc xây dựng, khuyến khích một hệ sinh thái phản biện trong Đảng, hệ thống chính trị và đời sống xã hội chính là giải pháp góp phần kiểm soát quyền lực hiệu quả, bền vững...

Bài học lịch sử và đòi hỏi khách quan 

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, trong phần đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII, đã thẳng thắn chỉ rõ: Công tác cán bộ còn một số bất cập, trước hết là khâu đánh giá cán bộ; kiểm soát quyền lực và quản lý cán bộ cấp chiến lược có mặt còn hạn chế...

Kiểm soát quyền lực là hệ thống các giải pháp, quy trình và cơ chế, trọng tâm là công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát... nhằm theo dõi, đánh giá, ngăn chặn sự tha hóa, độc đoán, lạm quyền, vi phạm kỷ luật đảng và pháp luật Nhà nước trong đội ngũ cán bộ của hệ thống chính trị các cấp. Mục đích cao nhất của kiểm soát quyền lực là để Đảng ta thực sự là đạo đức, là văn minh; để đội ngũ cán bộ, đặc biệt là cán bộ cấp chiến lược, người đứng đầu các cấp, thực sự là công bộc của dân như lời Bác Hồ dạy.

Nhìn lại hai nhiệm kỳ Đại hội XII và Đại hội XIII của Đảng, chúng ta thấy rõ, với tinh thần kiên trì, quyết liệt, việc kiểm soát quyền lực gắn với công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đã đạt được những kết quả mang tính đột phá. Tuy nhiên, việc kiểm soát quyền lực và quản lý cán bộ, nhất là cán bộ cấp chiến lược vẫn còn những hạn chế nhất định. Những đánh giá được nêu trong Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng mang tính khách quan, thể hiện tinh thần cầu thị, thẳng thắn nhìn vào sự thật để xây dựng quyết tâm chính trị chiến lược của Đảng. Công tác quy hoạch cán bộ, đánh giá cán bộ và kiểm soát quyền lực có mối quan hệ biện chứng, thống nhất trong một chỉnh thể. Vì vậy, quá trình kiểm soát quyền lực không thể tách rời khỏi công tác cán bộ, nhất là khâu quy hoạch, quản lý, đánh giá cán bộ. Lựa chọn, quy hoạch cán bộ đúng, quản lý tốt, đánh giá thực chất thì kiểm soát quyền lực sẽ hiệu quả. Ngược lại, bất cứ một khâu nào làm sai, sẽ gây hệ lụy đến cả hệ thống.

Tranh minh họa. Nguồn: hoinhabaovietnam.vn

Cần thấy rằng, yêu cầu kiểm soát quyền lực và những hạn chế trong lĩnh vực này không phải đến Đại hội XIV Đảng ta mới đặt ra, mà nó là vấn đề mang tính lịch sử, tồn tại xuyên suốt trong xã hội có giai cấp và đấu tranh giai cấp của mọi quốc gia, dân tộc. Đất nước càng phát triển, xã hội càng tiến lên văn minh, hiện đại thì mục tiêu, yêu cầu kiểm soát quyền lực càng đặt ra cao hơn, toàn diện hơn. Trong xã hội hiện đại, quyền lực trong bộ máy cầm quyền có sức hấp dẫn lớn. Nếu không có cơ chế giám sát, kiểm soát đủ mạnh và hiệu quả, lợi ích mà quyền lực mang lại sẽ là tác nhân khiến một bộ phận không nhỏ cán bộ rơi vào chuyên quyền, độc đoán, tham nhũng, lợi ích nhóm, tha hóa đạo đức, có hại cho đất nước. Mức độ nguy hại sẽ tăng lên gấp bội, gây hệ lụy khôn lường nếu tha hóa quyền lực xảy ra trong đối tượng cán bộ cấp chiến lược. Trong nhiệm kỳ Đại hội XII và Đại hội XIII, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhiều lần sử dụng cách nói hình tượng “Nhốt quyền lực trong chiếc lồng cơ chế” để khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của kiểm soát quyền lực và quyết tâm chính trị của Đảng, Nhà nước ta trong lĩnh vực này. Đảng ta đã dũng cảm, thẳng thắn chỉ ra những hạn chế, bất cập trong công tác cán bộ và đặt ra yêu cầu phải tiếp tục hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực một cách đồng bộ, hiệu quả hơn trong nhiệm kỳ mới. Nghị quyết Đại hội XIV nhấn mạnh yêu cầu tăng cường kiểm soát quyền lực gắn với kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ.

Từ Đại hội XIV, yêu cầu kiểm soát quyền lực đặt ra rất cao và có nhiều điểm mới mang tính đột phá, đòi hỏi chúng ta phải không ngừng hoàn thiện, nâng cao cơ chế giám sát với hệ thống giải pháp mang tính khoa học, thực tiễn. Trong tổng thể các giải pháp, việc xây dựng, khuyến khích một hệ sinh thái phản biện chính là một trong những phương thức kiểm soát quyền lực, ngăn chặn suy thoái, tiêu cực từ sớm, từ xa, từ nơi xuất phát. Cùng với những công cụ mang tính pháp lý như thanh tra, kiểm tra, giám sát, điều tra, xử lý..., phản biện chính là kênh thông tin giúp chúng ta nhận diện sớm những biểu hiện lệch lạc trong tư duy, tư tưởng của cán bộ, đảng viên; giúp các quyết định quan trọng được soi chiếu đa chiều, hạn chế chuyên quyền, độc đoán, chủ quan, duy ý chí...

Nhìn lại 40 năm đổi mới, chúng ta thấy rõ dấu ấn của phản biện gắn liền với những dấu mốc quan trọng của đất nước, đặc biệt là giai đoạn chuẩn bị và triển khai đường lối đổi mới từ Đại hội VI của Đảng. Trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế-xã hội những năm đầu thập niên 1980, nhiều ý kiến phản biện xuất phát từ thực tiễn cơ sở đã mạnh dạn chỉ ra những bất cập của cơ chế quản lý cũ, đòi hỏi phải có cách nghĩ, cách làm mới mang tính đột phá. TP Hồ Chí Minh với vai trò “đầu tàu”, đã mạnh dạn, dũng cảm thoát ra và vượt lên cung cách quản lý cũ, thể nghiệm thành công những mô hình mới về kinh tế thị trường. Sự đột phá, “vượt rào” ấy bắt nguồn từ tư duy phản biện, dám nghĩ, dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm trong đội ngũ lãnh đạo chủ chốt của thành phố lúc bấy giờ. Những cách làm linh hoạt trong quản lý kinh tế, lưu thông chuỗi cung ứng sản xuất, kinh doanh là kết quả của tư duy phản biện xuất phát từ yêu cầu bức thiết, cấp bách của thực tiễn. Chính những bước đi đột phá ấy đã góp phần hình thành đường lối đổi mới được Đại hội VI khởi xướng, mở ra giai đoạn phát triển mới cho đất nước.

Lịch sử đã chứng minh, trong những bước ngoặt trọng đại của dân tộc, trước khi ban hành quyết định chính thức, cha ông ta luôn có những “Hội nghị Diên Hồng” để lắng nghe ý kiến đề xuất, phản biện, hiến kế từ các tầng lớp nhân dân. Chỉ khi quy tụ lòng dân về một mối, sức mạnh đại đoàn kết của dân tộc mới được phát huy cao nhất, giúp sự nghiệp cách mạng thành công. Từ những bài học lịch sử và yêu cầu mới đặt ra, chúng ta thấy, khi phản biện được khuyến khích thực hiện trên tinh thần thượng tôn pháp luật và xuất phát từ lợi ích chung, sẽ giúp Đảng, Nhà nước điều chỉnh, hoàn thiện chủ trương, quyết sách, tránh được những sai lầm mang tính hệ thống. Coi trọng phản biện để kiểm soát quyền lực, vì thế, là một yêu cầu mang tính khách quan, vừa cấp bách, vừa là chiến lược lâu dài...

Phản biện khoa học thúc đẩy phát triển 

Trong tầm nhìn, định hướng phát triển đất nước những năm tới, Nghị quyết Đại hội XIV nêu rõ quan điểm chỉ đạo: Tăng cường kiểm soát quyền lực, kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ... Tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp, trọng tâm là cấp chiến lược và cấp cơ sở, nhất là người đứng đầu. Đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng, nhất là tăng cường giám sát thường xuyên...

Quan điểm chỉ đạo từ Đại hội XIV của Đảng là sự kế thừa, phát huy những thành tựu, bài học kinh nghiệm từ các kỳ đại hội trước, đặc biệt là trong hai nhiệm kỳ Đại hội XII và Đại hội XIII. Đồng thời, Đảng ta tiếp tục bổ sung, nhấn mạnh sự liên kết các nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả kiểm soát quyền lực. Đáng chú ý là sự nhấn mạnh việc tăng cường giám sát thường xuyên. Với cơ cấu quyền lực đa tầng từ Trung ương đến các địa phương, việc giám sát thường xuyên cũng đòi hỏi phải được tiến hành theo phương châm đa tầng, đa chủ thể, đa phương thức. Xây dựng và khuyến khích phát triển một hệ sinh thái phản biện lành mạnh, đa tầng, đa chủ thể, trước hết là trong Đảng và hệ thống chính trị, tiếp đến là phản biện nhân dân, chính là cách để duy trì giám sát thường xuyên, liên tục. Đó chính là một hệ sinh thái phản biện khoa học. Từ hành vi phản biện, thái độ phản biện đến văn hóa phản biện phải luôn luôn đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết và trước hết. Phản biện để đi đến thống nhất nhận thức và hành động. Phản biện để hiến kế, kiến tạo xây dựng. Đó chính là nguyên tắc và văn hóa phản biện trong hệ sinh thái dân chủ, kỷ cương, văn minh, tiến bộ. Ở đâu, lúc nào coi nhẹ hoặc triệt tiêu phản biện khoa học, sự tha hóa quyền lực sẽ như mầm nấm độc, trỗi dậy và gây hại...

(còn nữa) 

Nhận diện và đấu tranh với quan điểm sai trái, thù địch chống phá trên lĩnh vực văn hóa, con người

Thứ hai, 09/02/2026 - 05:53

Thượng tá, TS NGUYẾT TUYẾT LAN, Trưởng khoa Triết học và Chủ nghĩa xã hội khoa học, Học viện Chính trị Công an nhân dân

Thời gian qua, các thế lực thù địch nuôi dưỡng âm mưu, dùng nhiều thủ đoạn, chiêu trò nhằm hạ thấp giá trị di sản văn hóa; tấn công vào đạo đức, lối sống và thuần phong mỹ tục dân tộc; xuyên tạc chính sách, thành tựu về quyền con người... Đó cũng là mục tiêu nhằm chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng, tấn công trực tiếp vào nền tảng tinh thần, bản lĩnh và cốt cách của con người Việt Nam. Do vậy, chúng ta phải tỉnh táo nhận diện, kiên quyết đấu tranh, bác bỏ.

Những luận điệu sai trái, thù địch trên lĩnh vực văn hóa

Có thể nói, văn hóa, con người Việt Nam là một trong những lĩnh vực phức tạp, nhạy cảm và luôn được các thế lực thù địch, phản động xác định là một trong những mũi nhọn xuyên tạc. Các đối tượng đã sử dụng rất nhiều “liệu pháp” nhằm từng bước xâm lấn, xâm thực, xâm lăng văn hóa qua việc lan truyền sản phẩm văn hóa phương Tây, lối sống Âu hóa, cá nhân chủ nghĩa, thực dụng... và ca ngợi đó mới là lối sống hiện đại, đáng mơ ước, cổ vũ.

Luận điệu các thế lực thù địch thường tung ra là công kích, đả phá văn hóa truyền thống hướng về nguồn cội. Các đối tượng đưa ra những học thuyết phủ nhận phong tục thờ cúng tổ tiên khi cho rằng người đã chết là hết. Việc thờ cúng chỉ thêm phiền phức, mất thời gian. Việc sử dụng vật phẩm từ lễ cúng tổ tiên là mất vệ sinh, không bảo đảm an toàn cho sức khỏe, không phù hợp với tri thức y học hiện đại và trình độ nhận thức tiên tiến trên thế giới. Khi một thế hệ tương lai không biết đến tổ tiên, dòng giống, không có tâm tri ân, không biết đến đạo lý ông bà, tổ tiên đồng nghĩa với mất gốc. Không có gốc gác, cội nguồn thì đấu tranh, bảo vệ cái gì? Tinh thần chiến đấu gìn giữ phong hóa dân tộc còn không? Đây chính là âm mưu tinh vi, nham hiểm của các thế lực thù địch.

Thiếu nữ đồng bào các dân tộc thiểu số vùng Tây Bắc trong không gian Lễ hội Hoa Ban, tỉnh Điện Biên. Ảnh minh họa: lamdong.dcs.vn

Ở mức độ thâm độc hơn, các đối tượng lợi dụng những vấn đề nhạy cảm hoặc những hạn chế nhất thời để đưa ra các luận điệu “phi chính trị hóa văn hóa”. Họ cho rằng văn hóa phải tách khỏi chính trị. Văn hóa là một kiến trúc thượng tầng tồn tại độc lập với chính trị. Họ coi văn hóa chỉ là những hoạt động thuần túy về nghệ thuật, giải trí, tín ngưỡng... mà không cần sự định hướng, lãnh đạo của một đường lối chính trị cụ thể. Luận điệu tách văn hóa khỏi chính trị là cái cớ để các thế lực thù địch phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với lĩnh vực văn hóa. Mục đích lớn nhất của chúng là nhằm làm suy yếu vai trò chủ đạo của văn hóa xã hội chủ nghĩa, gieo rắc nghi hoặc trong nhân dân, cán bộ, đảng viên, từ đó bày tỏ thái độ xem nhẹ nội dung xây dựng văn hóa chính trị, văn hóa Đảng. Cũng với thủ đoạn “phi chính trị hóa văn hóa”, các thế lực thù địch sử dụng nó như chiến lược “diễn biến hòa bình” nhằm làm phai nhạt, tiến tới xóa bỏ vai trò chủ đạo của văn hóa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc. 

Bên cạnh đó, các thế lực thù địch phủ nhận thành tựu và chính sách văn hóa của Đảng, Nhà nước, đặc biệt là văn hóa các dân tộc thiểu số ở Việt Nam. Các đối tượng lợi dụng vấn đề nhân quyền để vu cáo Việt Nam đàn áp dân tộc thiểu số, trong khi thực tiễn Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm, bảo đảm quyền con người và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc. Đảng, Nhà nước ta đã ban hành nhiều chính sách như: Chính sách bảo tồn, phát huy tiếng nói, chữ viết các dân tộc thiểu số; chính sách bảo tồn, phát triển các di sản văn hóa truyền thống vùng đồng bào dân tộc thiểu số; chính sách bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch; chính sách về công tác thông tin, thư viện nhằm lưu trữ những văn bản cổ, về hoạt động nghe-nhìn, sáng tác văn học, nghệ thuật về chủ đề dân tộc thiểu số... 

Cố tình hạ thấp, bóp méo giá trị tốt đẹp của con người Việt Nam

Về con người, các thế lực thù địch đã sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi, thâm độc để xuyên tạc, bóp méo hình ảnh và giá trị con người Việt Nam nhằm mục đích làm suy yếu khối đại đoàn kết dân tộc.

Thứ nhất, phủ nhận, bóp méo các giá trị cốt lõi của con người Việt Nam. Các đối tượng rêu rao luận điệu lệch lạc nhằm hạ thấp lòng yêu nước, tinh thần dân tộc Việt Nam. Thủ đoạn thường thấy là tìm cách xuyên tạc, phủ nhận những phẩm chất cao quý của người Việt Nam như lòng yêu nước nồng nàn, tinh thần quả cảm, kiên cường trong các cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc. Ngoài ra, họ cố tình bóp méo những sự kiện lịch sử, gán ghép tinh thần yêu nước với chủ nghĩa dân tộc cực đoan.

Thứ hai, xoáy sâu vào những biểu hiện tiêu cực, những vi phạm của một số cán bộ, đảng viên, làm lung lay niềm tin của nhân dân vào Đảng. Các đối tượng triệt để lợi dụng internet và mạng xã hội để truyền bá lối sống ngoại lai, không lành mạnh, đề cao chủ nghĩa cá nhân cực đoan, phủ nhận đạo đức truyền thống của con người Việt Nam; xuyên tạc về tình hình dân chủ, nhân quyền, tự do tín ngưỡng, tôn giáo ở Việt Nam, cho rằng Việt Nam vi phạm nhân quyền, từ đó kích động chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.

Thứ ba, ca tụng, cổ xúy những giá trị quyền con người phương Tây, nhân danh cái gọi là “quyền con người phổ quát”, coi phương Tây là trung tâm, chi phối quyền con người toàn thế giới. Họ ra sức tuyên truyền, cổ vũ cho luận điệu “nhân quyền cao hơn chủ quyền”, “lợi ích cá nhân cao hơn lợi ích cộng đồng, quốc gia”. Họ dùng chiến thuật “tự chuyển hóa” dần làm cho người dân Việt Nam xa rời chuẩn mực đạo đức văn hóa truyền thống; chạy theo lối sống lợi ích, thực dụng, đề cao cái tôi cá nhân để tự huyễn hoặc về hình ảnh con người hiện đại, Âu hóa.

Không thờ ơ trước “luồng gió độc hại” tiêm nhiễm vào văn hóa, con người Việt Nam

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng nêu rõ, cùng với chú trọng phát triển, lan tỏa các giá trị văn hóa và chuẩn mực đạo đức; cần tăng cường “sức đề kháng” của văn hóa, chống lại mọi sự xâm lăng về văn hóa; bài trừ các hình thức văn hóa lai căng, hủ lậu ảnh hưởng đến thuần phong mỹ tục; đấu tranh, phản bác những luận điệu xuyên tạc lịch sử, văn hóa và truyền thống cách mạng.

Trước sự tiến công, phá hoại của các thế lực thù địch trên lĩnh vực văn hóa, con người, chúng ta cần tăng cường giáo dục, nâng cao nhận thức cho toàn thể cán bộ, đảng viên và nhân dân về vị trí, vai trò, sức mạnh to lớn và quan trọng của lĩnh vực văn hóa cùng nhân tố con người trong chiến lược xây dựng, phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc.

Chú trọng đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, lồng ghép những nội dung tuyên truyền qua chương trình giáo dục-đào tạo trong hệ thống giáo dục quốc dân; qua tài liệu bồi dưỡng; qua hoạt động ngoại khóa; qua tọa đàm, hội thảo, nói chuyện chuyên đề; qua hệ thống biểu bảng, pa nô, áp phích và tuyên truyền trên không gian mạng. Bảo đảm cho cán bộ, đảng viên và nhân dân nâng cao "sức đề kháng" để có thể miễn nhiễm trước những luận điệu sai trái, thông tin độc hại trên lĩnh vực văn hóa, văn học, nghệ thuật.

Bên cạnh đó, cần tăng cường, chủ động cung cấp thông tin chính thống về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trong lĩnh vực văn hóa, con người; đồng thời làm sáng tỏ những thành tựu to lớn của Đảng, Nhà nước ta trong việc xây dựng, phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc cũng như những thành quả về quyền con người trên tất cả lĩnh vực chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội.

Trong bối cảnh hiện nay, điều có ý nghĩa then chốt là phải phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị trong việc thực hiện Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 9-6-2014 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước và Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7-1-2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Quán triệt và hiện thực hóa quan điểm của Đảng là phát triển văn hóa phải ngang tầm với kinh tế, chính trị, xã hội; không ngừng chăm lo, cải thiện đời sống vật chất, văn hóa tinh thần cho mọi tầng lớp nhân dân. Chú trọng quan tâm xây dựng và hiện thực hóa: 1) Hệ giá trị quốc gia Việt Nam gồm 9 thành tố: Hòa bình, thống nhất, độc lập, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, hạnh phúc; 2) Hệ giá trị văn hóa Việt Nam gồm 4 thành tố: Dân tộc, dân chủ, nhân văn, khoa học; 3) Hệ giá trị gia đình Việt Nam gồm 4 thành tố: Ấm no, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh; 4) Chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới gồm 8 thành tố: Yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo.

Với bản chất Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, tổ chức vận hành trên cơ sở Hiến pháp và pháp luật, việc sử dụng các biện pháp pháp luật để xử lý nghiêm các trường hợp tung tin sai sự thật, xuyên tạc, chống phá Đảng, Nhà nước trên lĩnh vực văn hóa, con người là cần thiết. Không ai được lợi dụng dân chủ, tự do ngôn luận, tự do báo chí để đăng tải những thông tin không đúng sự thật, sai sự thật, gây tâm lý nghi ngờ, hoang mang trong nhân dân. Mọi hành vi lợi dụng internet và mạng xã hội để truyền bá thông tin sai lệch, gây nhiễu loạn tư tưởng, tạo ra các luồng ý kiến trái chiều, tiêu cực về những chủ trương, chính sách văn hóa của Đảng, làm mất niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước phải bị nghiêm trị kịp thời. 

Đặc biệt, mỗi người dân Việt Nam cần được nuôi dưỡng, làm giàu ý thức Việt Nam trong kỷ nguyên mới, đó là tự lực, tự chủ, tự cường, tự tôn và tự hào dân tộc; chung tay góp sức xây dựng, bảo vệ, phát triển nền văn hóa Việt Nam xứng đáng với một dân tộc có bề dày văn hiến hàng nghìn năm lịch sử. Đó cũng là cơ sở để chúng ta phát huy ý chí, khát vọng của hơn 100 triệu người Việt trong kỷ nguyên phát triển đất nước giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc.