Sống và học tập ở nước ngoài, thanh niên Việt Nam mang trong mình niềm khao khát được trau dồi và tinh thần học hỏi mạnh mẽ. Đây là lực lượng trí thức trẻ đầy tiềm năng, nhưng đồng thời cũng là đối tượng của các thế lực thù địch luôn nhắm thẳng vào “khoảng trống” tư tưởng của họ. Ở nơi “đại dương thông tin mở”, thế hệ thanh niên Việt Nam - những người trẻ đầy hoài bão đang chèo lái những con thuyền tri thức, luôn phải đối mặt với những đợt sóng ngầm dữ dội, chính là sự xâm nhập tinh vi, dai dẳng của các luồng thông tin độc hại.

Thế giới thông tin mở và tác động đa chiều

Nếu ở trong nước, chúng ta được sống trong một môi trường thông tin có định hướng, nơi tính xây dựng và ổn định xã hội được đặt lên hàng đầu, thì khi bước chân ra nước ngoài, thanh niên Việt Nam nói chung và các lưu học sinh nói riêng như những con thuyền nhỏ ở giữa đại dương đang cơn giông bão. Theo số liệu từ Bộ Giáo dục và Đào tạo, với gần 250.000 du học sinh đang sinh sống và học tập tại khắp các châu lục, đây là nguồn nhân lực vàng, là "nguyên khí" của quốc gia trong tương lai. Chính vì thế, không ngạc nhiên khi họ trở thành "đích ngắm" hàng đầu của các thế lực thù địch trong chiến lược phát tán quan điểm sai trái, xuyên tạc tình hình đất nước, tiêm nhiễm tư tưởng chống phá Đảng và Nhà nước ta.

Là một lưu học sinh đang học tập tại nước ngoài, tôi cảm nhận rõ ràng rằng, môi trường thông tin ở các nước phát triển có nhiều điểm khác biệt so với trong nước. Tại đây, khái niệm "tự do ngôn luận" đôi khi bị biến tướng. Tính mở của báo chí, sự tự do mạnh mẽ trong học thuật, cùng sự cạnh tranh ảnh hưởng giữa nhiều nhóm lợi ích, khiến truyền thông quốc tế phản ánh hiện thực dưới nhiều lăng kính đối lập. Các vấn đề chính trị - kinh tế - xã hội thường bị khai thác nhằm phục vụ quan điểm riêng của từng nhóm, tạo ra sự phân tầng nhận thức, thậm chí gây nhiễu thông tin.

Du học sinh Việt Nam vững niềm tin với Đảng trước “ma trận” thông tin nơi xứ người - Bài 1: Hiểm họa từ những "bóng ma" xuyên tạc trên không gian mạng
 Ảnh minh họa: tuyengiao.vn

Không ít du học sinh lần đầu đối diện với một bối cảnh thông tin rộng lớn và đa chiều như vậy, dễ rơi vào trạng thái “sốc văn hóa thông tin”. Những quan điểm đôi khi mang tính phiến diện, đối lập với kiến thức chính luận được học ở Việt Nam, khiến nhiều bạn trẻ hoang mang, lung lay. Tâm lý muốn hòa nhập khiến các bạn dễ tiếp nhận những luận điệu “thời thượng”, mà không kịp sàng lọc, phản biện. Dần dần, tâm lý này biến thành sự quen thuộc, và nguy hiểm nhất, là sự chấp nhận vô thức.

Sự thiếu hụt các nguồn thông tin chính thống bằng tiếng nước ngoài cũng làm tăng nguy cơ du học sinh tiếp cận những nội dung bóp méo, xuyên tạc về tình hình Việt Nam thông qua báo chí sở tại hoặc các blog, diễn đàn phi chính thống.

Đáng lo ngại hơn, tâm lý cô đơn, thiếu gắn kết với tổ chức Hội Sinh viên Việt Nam ở các nước sở tại, các chi bộ đảng ở các trường đại học, các cơ quan ngoại giao Việt Nam ở các nước... tạo ra “khoảng trống” để thông tin độc hại thẩm thấu. Không ít người, chỉ vì muốn tham gia “thảo luận cho vui”, “chia sẻ cho biết”, đã trở thành “người truyền tin vô thức” cho các luận điệu sai trái mà không hề hay biết.

Những tác động đó, nếu không được nhận diện và định hướng kịp thời, có thể dẫn đến lệch chuẩn tư tưởng, thậm chí bị lôi kéo vào các tổ chức phản động trá hình, gây ảnh hưởng lâu dài đến tư tưởng và niềm tin chính trị của bản thân.

Giải phẫu những "viên đạn bọc đường" và chiêu trò "lập lờ đánh lận con đen"

Không khó để nhận thấy rằng, thời gian qua, các tổ chức, cá nhân cơ hội chính trị, phản động và thù địch đã gia tăng đáng kể các hoạt động chống phá Việt Nam trên không gian mạng. Khác với những lời chửi bới thô thiển, hằn học như vài thập kỷ trước, các thế lực thù địch, phản động ngày nay đã "khoác" lên mình những chiếc áo mới, tinh vi và xảo quyệt hơn gấp bội. Chúng hiểu rằng, để lôi kéo được tầng lớp trí thức trẻ, chúng phải sử dụng ngôn ngữ của trí thức, núp bóng dưới các danh xưng mỹ miều như "phản biện xã hội", "nghiên cứu độc lập", "diễn đàn dân chủ".

Hãy nhìn thẳng vào thực tế những gì đang diễn ra trên không gian mạng thời gian gần đây để thấy rõ sự thâm độc này.

Trên nhiều trang thông tin điện tử và các nền tảng mạng xã hội, những bài viết xuyên tạc về đường lối, thành tựu và tình hình trong nước xuất hiện với tần suất dày đặc. Điển hình như dịp 30-4-2025 gần đây, khi cả dân tộc ta đang hân hoan trong niềm vui thống nhất, tưởng nhớ công lao của cha ông, thì lại có trang blog lại tung ra những bài viết sặc mùi kích động. 

Dưới vỏ bọc là "thương cảm" cho người lao động, bài viết cố tình bóp méo bản chất của hoạt động xuất khẩu lao động, vu cáo rằng họ “bị bóc lột”, “phải tìm cách đi xuất khẩu lao động để trở thành vật hy sinh cho giới tư bản nước ngoài”, đồng thời kích động đòi thành lập “nghiệp đoàn độc lập” nhằm can thiệp vào hệ thống chính trị của Việt Nam. Chúng trơ trẽn ví von những người con đi làm giàu cho gia đình, đất nước là "vật hy sinh cho tư bản", phủ nhận sạch trơn những nỗ lực của Đảng và Nhà nước trong việc tạo sinh kế, nâng cao tay nghề cho nhân dân.

Du học sinh Việt Nam vững niềm tin với Đảng trước “ma trận” thông tin nơi xứ người - Bài 1: Hiểm họa từ những "bóng ma" xuyên tạc trên không gian mạng
 Ảnh minh họa. Nguồn: qdnd.vn

Lại có trang blog khác xuyên tạc công tác đào tạo, luân chuyển cán bộ. Bằng giọng văn gièm pha, quy chụp, bài viết cố tình gieo rắc sự nghi ngờ về đội ngũ cán bộ trẻ được đào tạo bài bản, trưởng thành từ phong trào thanh niên. Chúng lấy một vài hiện tượng cá biệt để đánh đồng cho cả một hệ thống, nhằm làm xói mòn niềm tin của thế hệ trẻ vào sự công tâm, minh bạch trong quy hoạch nhân sự của Đảng.

Thâm độc hơn cả là những luận điệu xét lại lịch sử và phủ nhận thành tựu to lớn của Việt Nam, với những luận điệu như “50 năm độc lập nhưng dân tộc Việt Nam chưa thực sự hạnh phúc”; đồng thời cố tình lờ đi sự thật rằng, từ một đất nước bị tàn phá bởi chiến tranh, Việt Nam đã vươn lên thành một nền kinh tế năng động, đời sống nhân dân được cải thiện vượt bậc, vị thế quốc tế ngày càng được nâng cao.

Các thế lực thù địch cũng không bỏ qua mặt trận văn hóa. Chúng lợi dụng sự khác biệt văn hóa - xã hội giữa Việt Nam và các nước phương Tây để gieo rắc hoài nghi vào bản sắc dân tộc, vai trò của truyền thống và hệ giá trị Việt Nam.

Các nhóm chống phá còn triển khai “chiêu thức mềm”: Mời chào qua học bổng, hội thảo, diễn đàn học thuật có nội dung chính trị cực đoan. Một bộ phận thanh niên, vì tò mò hoặc thiếu kinh nghiệm, dễ bị cuốn vào những “diễn đàn học thuật giả”, nơi quan điểm sai trái được trình bày dưới vỏ bọc nghiên cứu khoa học. Không thể không nhắc đến các hội nhóm trên mạng xã hội hay diễn đàn du học sinh, nơi nhiều bài viết “chia sẻ kinh nghiệm”, “bàn chuyện thời sự”, nhưng thực chất là dẫn dắt tư tưởng thông qua hình thức thảo luận tưởng như vô hại.

Tất cả những điều đó tạo thành một bức tranh phức hợp, trong đó du học sinh Việt Nam đứng trước nguy cơ bị thông tin độc hại thẩm thấu, nếu thiếu bản lĩnh chính trị, thiếu nền tảng nhận thức đúng đắn và thiếu sự kết nối với cộng đồng Việt Nam ở nước sở tại.

Bức tranh thông tin đa chiều tại nước ngoài thực sự là một "ma trận" với muôn vàn cạm bẫy. Các thế lực thù địch không ngừng đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình” bằng nhiều thủ đoạn tinh vi, hướng đến nhóm thanh niên, trong đó du học sinh là đối tượng trọng tâm. Những tác động lên nhận thức, tâm lý và niềm tin chính trị của sinh viên Việt Nam ở nước ngoài và nguy cơ "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" là hoàn toàn có thật, và nếu không được nhận diện đúng, có thể dẫn đến hệ quả khôn lường và dai dẳng.

Trong bối cảnh ấy, giữ vững “trận địa tư tưởng” của du học sinh Việt Nam không chỉ là nhiệm vụ của tổ chức Hội Sinh viên hay các cơ quan ngoại giao Việt Nam ở các nước, mà còn là trách nhiệm tự thân của mỗi du học sinh. Nhận diện được nguy cơ, vạch mặt được những thủ đoạn thâm hiểm nói trên, mới chỉ là bước đầu tiên trong công cuộc củng cố và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.