Thứ hai, 21/07/2025 - 05:53
Công tác cán bộ là khâu “then chốt của then chốt”, quyết định sự thành bại của cách mạng. Thực tế chứng minh, nơi nào lựa chọn cán bộ đúng nguyên tắc, công tâm, dân chủ thì tổ chức mạnh, dân tin, sự nghiệp phát triển. Ngược lại, khi công tác cán bộ bị chi phối bởi lợi ích nhóm, tư lợi, thân quen, lệ thuộc vào đồng tiền... thì hậu quả để lại là hệ lụy kéo dài, làm suy yếu cả hệ thống.
“Chống từ gốc”, từ chính người được trao quyền
Hiện tượng “chạy chức, chạy quyền”, “cánh hẩu, thân quen” vẫn là căn bệnh trầm kha. Ngày 19-7-2025, phát biểu bế mạc Hội nghị lần thứ 12 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ: Kiên quyết không để "lọt" những người không bảo đảm tiêu chuẩn, điều kiện, không xứng đáng tham gia Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; đồng thời, phải có giải pháp, biện pháp hiệu quả để hạn chế, sớm khắc phục tình trạng nhân sự vừa được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng hoặc mới được quy hoạch, bổ nhiệm đã phải xem xét kiểm điểm, xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự. Đây là vấn đề cấp thiết, nhất là khi toàn Đảng đang chuẩn bị nhân sự cho đại hội đảng các cấp tiến tới Đại hội XIV của Đảng và bầu cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ mới.
Năm 2024, hơn 700 tổ chức đảng và 24.000 đảng viên vi phạm bị xử lý kỷ luật; trong đó 68 cán bộ thuộc diện Trung ương quản lý. Không ít người từng được đánh giá là “cán bộ trẻ triển vọng”, mới được bổ nhiệm, biểu dương... nhưng sau đó lại bị kỷ luật, thậm chí khởi tố. Điểm chung là không giữ được mình trước cám dỗ vật chất, quyền lực.
Dư luận nhiều lần lên tiếng về những vụ “nâng đỡ không trong sáng”, bổ nhiệm thần tốc sai quy định, nhưng tổ chức đảng nơi đó lại im lặng cho đến khi báo chí và nhân dân phản ánh. Điều đó đặt ra câu hỏi: Có hay không sự tiếp tay, dung túng hoặc thỏa hiệp vì thân quen, lợi ích trong tiến hành công tác cán bộ? Chúng ta cần thẳng thắn nhìn nhận: “Tham nhũng quyền lực” là nguy hiểm nhất. Bởi nó làm biến dạng các nguyên tắc Đảng, triệt tiêu tính cạnh tranh lành mạnh và đánh mất lòng tin của nhân dân.
Một quy trình chặt chẽ sẽ trở nên vô nghĩa nếu người thực hiện không có tâm trong sáng. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Phải đặt lợi ích của cách mạng, của Đảng, của nhân dân lên trên hết, trước hết”-đó là tinh thần “dĩ công vi thượng” cần được khơi dậy mạnh mẽ trong đội ngũ cán bộ, nhất là những người làm công tác tổ chức-cán bộ và cấp ủy các cấp.
Thực tế hiện nay, khi tinh gọn tổ chức bộ máy, sắp xếp lại đơn vị hành chính, việc lựa chọn nhân sự càng đòi hỏi nghiêm túc, chặt chẽ hơn. PGS, TS Nguyễn Trọng Phúc, nguyên Viện trưởng Viện Lịch sử Đảng, từng nhấn mạnh: Không phải thiếu quy trình, mà là thiếu người thực hiện đúng quy trình bằng tinh thần vì Đảng, vì dân. Khi tư lợi xen vào, mọi quy định đều có thể bị vô hiệu hóa.
 |
Vì vậy, cần nâng cao bản lĩnh chính trị, đạo đức công vụ, lòng trung thành với Đảng và trách nhiệm trước nhân dân của người làm công tác cán bộ. Quy định số 114-QĐ/TW ngày 11-7-2023 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác cán bộ chính là một công cụ quan trọng để thực hiện điều đó.
Chặn tiêu cực không chỉ bằng khẩu hiệu
Hiện chưa có nhiều trường hợp người giới thiệu cán bộ sai bị xử lý kỷ luật, trong khi đó lại là mắt xích then chốt dẫn đến hậu quả. Phải quy trách nhiệm rõ ràng cho những tổ chức, cá nhân giới thiệu, đề bạt cán bộ để xảy ra sai phạm. Cùng với đó, cần chấm dứt tình trạng “chuyển đơn vị để tránh bão”-điều động cán bộ có dấu hiệu vi phạm về làm cấp phó hoặc giữ chức cao hơn ở nơi khác. Thực tế, những cách làm ấy càng làm suy giảm niềm tin của nhân dân với Đảng.
Một số bộ, ngành, địa phương đã thí điểm thi tuyển cạnh tranh vào các vị trí lãnh đạo. Đây là mô hình tốt cần được mở rộng. Nhưng muốn khách quan, cần đánh giá cả năng lực thực tế, đạo đức và lấy ý kiến từ cơ sở.
Đối với những cán bộ biết mình vi phạm nhưng vẫn nhận đề bạt, bổ nhiệm thì khi bị phát hiện, cần xử lý nặng hơn. Cán bộ liêm chính thì không sợ bị nhân dân giám sát, bàn luận.
Ngăn chặn biểu hiện tiêu cực trong công tác cán bộ không thể chỉ bằng lời nói, bằng nghị quyết. Đó là quá trình đấu tranh nghiêm khắc, bền bỉ, kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, giữa “quy trình” và “con người”. Vì vậy, chỉ khi người làm công tác cán bộ thực sự đặt lợi ích của Đảng, của dân lên trên hết, chỉ khi người được bổ nhiệm có tâm, có tầm, có tài, thì mới có thể chọn đúng người, trao đúng việc, xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu của đất nước trong giai đoạn mới.
Thay cho lời kết
Bổ nhiệm cán bộ chưa đúng không hẳn do quy trình sai, mà có khi vì chúng ta chưa nhìn thấu con người trong tổng thể cả đức và tài, cả động cơ và hành vi. Khi đánh giá còn cảm tính, giám sát chưa chặt chẽ, trách nhiệm chưa rõ ràng, thì những sai lệch trong xem xét, đánh giá, bổ nhiệm cán bộ vẫn có thể xảy ra, dù quy trình tưởng như đầy đủ. Điều cốt lõi là làm sao để mỗi khâu trong công tác cán bộ thực sự hướng tới việc chọn đúng người-người có tâm, có tầm, có trách nhiệm với Đảng, với dân. Muốn vậy, cần một cơ chế vừa chặt chẽ, vừa nhân văn; vừa minh bạch, vừa linh hoạt; một đội ngũ làm công tác cán bộ có bản lĩnh, có tầm nhìn và thật sự công tâm. Khi công tác cán bộ vận hành bằng cả lý trí sáng suốt và tình cảm đúng đắn, chúng ta sẽ hạn chế được việc lựa chọn, bổ nhiệm cán bộ chưa đúng và tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài, bền vững của đất nước.
NHÓM PHÓNG VIÊN
Công tác cán bộ từ lâu đã được xác định là “then chốt của then chốt” — không phải ngẫu nhiên mà Đảng ta luôn đặt nó ở vị trí trung tâm của mọi chiến lược xây dựng, chỉnh đốn Đảng và phát triển đất nước. Bởi xét cho cùng, mọi đường lối, chính sách dù đúng đắn đến đâu cũng phải được cụ thể hóa qua đội ngũ cán bộ. Nếu chọn đúng người, trao đúng việc, bộ máy sẽ vận hành trơn tru, tạo niềm tin cho nhân dân và tạo đà cho phát triển. Ngược lại, nếu công tác cán bộ bị chi phối bởi lợi ích nhóm, tư duy thân hữu, “chạy chức chạy quyền”, thì hệ lụy kéo dài, làm suy yếu cả hệ thống chính trị, bào mòn lòng tin của nhân dân, thậm chí gây tổn hại lâu dài cho sự nghiệp cách mạng.
Trả lờiXóaThực tế thời gian qua đã chứng minh điều đó rất rõ. Con số hơn 700 tổ chức đảng và 24.000 đảng viên vi phạm bị xử lý kỷ luật trong năm 2024, trong đó có 68 cán bộ thuộc diện Trung ương quản lý, không chỉ là những con số khô khan. Ẩn sau đó là những bài học sâu sắc về công tác lựa chọn, đánh giá, bổ nhiệm cán bộ. Không ít người từng được xem là “cán bộ trẻ triển vọng”, được đề bạt nhanh chóng, nhưng chỉ sau một thời gian ngắn đã vướng vào sai phạm nghiêm trọng, thậm chí bị khởi tố. Đây không chỉ là những trường hợp cá biệt, mà còn phản ánh những “lỗ hổng” đáng lo ngại trong công tác kiểm soát quyền lực, đánh giá và giám sát cán bộ. Một quy trình dù chặt chẽ đến đâu cũng sẽ trở nên vô nghĩa nếu người thực hiện không có tâm trong sáng, nếu lợi ích cá nhân xen vào quá trình lựa chọn nhân sự.
Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Phải đặt lợi ích của cách mạng, của Đảng, của nhân dân lên trên hết, trước hết.” Lời dạy ấy chính là kim chỉ nam để mỗi cán bộ làm công tác tổ chức phải soi lại mình. Bởi “tham nhũng quyền lực” là loại tham nhũng nguy hiểm nhất — nó không chỉ làm sai lệch các nguyên tắc của Đảng, mà còn triệt tiêu tính cạnh tranh lành mạnh, khiến những người có năng lực thật sự bị gạt ra bên lề. Khi sự trong sáng không còn là tiêu chí hàng đầu, khi “quy trình” bị lợi dụng để hợp thức hóa những lựa chọn sai lầm, thì việc “lọt” những cán bộ yếu kém, tha hóa vào các vị trí quan trọng chỉ là vấn đề thời gian.
Trả lờiXóaMuốn chống tiêu cực trong công tác cán bộ, không thể chỉ dựa vào khẩu hiệu hay nghị quyết. Đó phải là một quá trình kiên trì, vừa “xây” vừa “chống”, vừa hoàn thiện cơ chế, vừa nâng cao đạo đức và bản lĩnh của con người. Trước hết, cần quy trách nhiệm rõ ràng cho từng khâu, từng cá nhân giới thiệu, đề bạt nhân sự sai. Không thể để tình trạng “bổ nhiệm sai thì điều chuyển chỗ khác” như một cách “né bão”, vì làm như vậy chẳng khác nào tiếp tay cho sai phạm. Thứ hai, cần mở rộng các hình thức thi tuyển cạnh tranh, đánh giá đa chiều, lấy ý kiến rộng rãi từ cơ sở, từ nhân dân để đảm bảo khách quan, minh bạch. Thứ ba, phải xử lý nghiêm những trường hợp cán bộ biết rõ mình không đủ tiêu chuẩn nhưng vẫn cố tình nhận đề bạt — bởi đó là biểu hiện rõ ràng của sự thiếu liêm chính.
Điều quan trọng nhất vẫn là con người. Mọi cơ chế chỉ thực sự có ý nghĩa khi người thực thi có tâm, có tầm, có bản lĩnh chính trị vững vàng và lòng trung thành tuyệt đối với Đảng, với nhân dân. Công tác cán bộ muốn đúng đắn, phải kết hợp hài hòa giữa lý trí sáng suốt và tình cảm trong sáng, giữa quy định chặt chẽ và sự công tâm của người thực hiện. Khi lựa chọn, đánh giá và bố trí cán bộ dựa trên tiêu chí “tài - đức vẹn toàn”, đặt lợi ích chung lên trên hết, thì chúng ta sẽ có được một đội ngũ cán bộ vững mạnh, đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới, củng cố lòng tin của nhân dân và tạo nền tảng cho phát triển bền vững của đất nước.
Công tác cán bộ không đơn thuần là chuyện nhân sự, mà thực chất là câu chuyện của niềm tin chính trị, của sự phát triển lâu dài và bền vững của Đảng, Nhà nước và cả dân tộc. Bởi cán bộ chính là người “cầm lái” và “truyền lực” cho cả hệ thống. Khi lựa chọn đúng người — người có tâm, có tầm, có bản lĩnh — thì tổ chức vận hành thông suốt, chính sách đi vào cuộc sống, niềm tin của nhân dân được củng cố. Nhưng ngược lại, nếu để lọt những người chỉ giỏi chạy chọt, lợi dụng quan hệ, thao túng quy trình, thì không chỉ bộ máy bị tê liệt mà hậu quả còn kéo dài, khó khắc phục.
Trả lờiXóaMột thực tế đáng suy ngẫm là ở không ít nơi, quy trình lựa chọn cán bộ tuy được thực hiện đầy đủ trên giấy tờ nhưng trong thực tế lại biến tướng thành “quy trình hợp thức hóa” cho những quyết định đã có từ trước. Tình trạng “chạy chức, chạy quyền” tinh vi dưới vỏ bọc “đúng quy trình” vẫn tồn tại như một căn bệnh mãn tính. Nhiều trường hợp được bổ nhiệm nhanh chóng nhờ sự nâng đỡ “cánh hẩu”, chứ không phải do thực tài và đạo đức. Khi đó, những quy định, nguyên tắc của Đảng trở nên hình thức, còn công tác cán bộ thì mất đi tính chiến lược, minh bạch và công bằng vốn có.
Nhìn rộng ra, đây không chỉ là vấn đề của cá nhân hay địa phương nào, mà là thách thức chung trong việc kiểm soát quyền lực. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhấn mạnh: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”. Nếu cái gốc bị sâu mọt, bị mục ruỗng bởi lợi ích cá nhân, thì ngọn cây không thể xanh tốt. Bởi vậy, kiểm soát quyền lực phải đi cùng với ràng buộc trách nhiệm. Ai giới thiệu sai, đề bạt sai thì người đó phải chịu trách nhiệm tương xứng, không thể để “trách nhiệm tập thể” che mờ trách nhiệm cá nhân.