Không thể nhìn đất nước qua một lăng kính méo mó

Tháng Ba 24, 2026

Phạm Công Quân

Có những lúc, đọc những bài viết đầy lời lẽ gay gắt về đất nước mình, tôi cũng chạnh lòng. Không phải vì người ta phê bình, bởi ai cũng có quyền góp ý và nhìn nhận khác nhau, mà vì cách họ kể lại câu chuyện Việt Nam như thể tất cả chỉ là một chuỗi thất bại, lừa dối và bế tắc. Là một người dân bình thường, tôi không có những lập luận cao siêu, cũng không đứng từ góc nhìn chính trị nào lớn lao. Nhưng có một điều rất rõ ràng đó là tôi đã sống, đã chứng kiến và đã cảm nhận được sự thay đổi của đất nước qua từng năm tháng. Và vì thế, khi đọc bài viết nói về “những chiếc bánh vẽ” và “sự lừa dối mang tên thiên đường xã hội chủ nghĩa” của tác giả mang bút danh Nhật Ký Yêu Nước, tôi thấy cần phải nói lại, bình tĩnh thôi, nhưng thẳng thắn, để mọi thứ được nhìn nhận công bằng và đúng thực tế hơn.

Bài viết của bút danh Nhật Ký Yêu Nước mở đầu bằng việc dẫn lại câu nói của Nguyễn Văn Thiệu: “Đừng nghe những gì cộng sản nói, hãy nhìn kỹ những gì cộng sản làm”, rồi từ đó suy rộng ra như một “thước đo kinh điển”. Nhưng nếu bình tĩnh nhìn nhận một chút, sẽ thấy ngay đây là một cách đặt vấn đề thiếu công bằng. Đó là một phát ngôn trong bối cảnh chiến tranh, mang tính đối đầu ý thức hệ. Lấy một câu nói như vậy để soi chiếu toàn bộ quá trình phát triển hơn bốn thập kỷ sau hòa bình của Việt Nam là hoàn toàn lệch lạc, khiên cưỡng.

Bút danh Nhật Ký Yêu Nước gọi các mục tiêu phát triển qua từng thời kỳ là “Triển lãm những chiếc “Bánh vẽ” qua các thập kỷ”, là “nhào nặn ra một mục tiêu mới để ru ngủ nhân dân”, thực chất đây là cách đánh tráo khái niệm. Mọi quốc gia đều cần mục tiêu dài hạn. Có mục tiêu đạt trọn vẹn, có mục tiêu phải điều chỉnh, đó là quy luật phát triển, không phải là “lừa dối”.

Chỉ cần so sánh trước và sau Đổi mới là đủ thấy sự khác biệt. Năm 1986, Việt Nam đối mặt khủng hoảng kinh tế-xã hội nghiêm trọng: lạm phát phi mã, thiếu lương thực, sản xuất đình trệ, đời sống nhân dân rất khó khăn, quy mô nền kinh tế của Việt Nam (GDP) chỉ khoảng 8 tỷ USD, đứng thứ 9/10 trong ASEAN, chỉ xếp trên Myanmar, GDP bình quân đầu người khoảng 200-300 USD thuộc nhóm nghèo nhất thế giới… Đến năm 2025, Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm cao hàng đầu thế giới, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát dưới 3,5% và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Trong khi nhiều quốc gia chật vật chống suy thoái, kinh tế Việt Nam đã bứt phá ngoạn mục, GDP tăng trưởng của Việt Nam năm 2025 đạt 8,02% so với năm trước, cao nhất trong nhiều năm qua, quy mô nền kinh tế đạt 514 tỷ USD, xếp vị trí thứ 32 trên thế giới và xếp thứ 4 ở khu vực ASEAN; GDP bình quân đầu người đạt 5.026 USD, đưa Việt Nam vào nhóm các nước có thu nhập trung bình cao. Nền kinh tế Việt Nam tiếp tục ghi nhiều dấu ấn, kỷ lục mới trên các lĩnh vực, đặc biệt tổng kim ngạch xuất nhập khẩu cả năm đạt hơn 920 tỷ USD, đưa Việt Nam vào nhóm 15 nước có quy mô thương mại lớn nhất thế giới và khẳng định vững chắc vai trò mắt xích quan trọng của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Từ tỷ lệ nghèo đơn chiều (kinh tế) trên 50% những năm đầu Đổi mới, đến năm 2025 tỷ lệ nghèo đa chiều còn 1,3%. Từ chỗ thiếu lương thực, Việt Nam đã trở thành một trong những quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới. Những kết quả đó là sự thật chứ không hề “lừa dối” hay là “bánh vẽ”, đó là những bằng chứng chân thực nhất phản bác lại suy diễn thiếu căn cứ, lập luận xuyên tạc của bút danh Nhật Ký Yêu Nước trong bài viết trên.

Bút danh Nhật Ký Yêu Nước còn cho rằng mục tiêu đến năm 2045 chỉ là “dời deadline thêm 25 năm nữa và gắn thêm một “lời thề danh dự”, “Không bao giờ trở thành hiện thực và không ai phải chịu trách nhiệm”. Nhưng thực tế, Đại hội XIII và Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam đã xác định rõ tầm nhìn dài hạn, đồng thời cụ thể hóa bằng các chương trình hành động, chiến lược phát triển từng giai đoạn cụ thể, có kiểm điểm và điều chỉnh. Đây là cách quản trị hiện đại, không phải “trì hoãn” hay “lừa dối” như xuyên tạc của bài viết. Đáng chú ý hơn nữa, trong giai đoạn hiện nay, những nỗ lực không chỉ dừng ở tầm nhìn hay mục tiêu mà đã được cụ thể hóa bằng các chính sách và hành động rất rõ ràng. Hàng loạt nghị quyết mới đã được ban hành, tập trung vào những điểm nghẽn cốt lõi của phát triển. Tiêu biểu như Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 về hội nhập quốc tế, Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, Nghị quyết  số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 về phát triển kinh tế tư nhân, Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 06/01/2026 về phát triển kinh tế Nhà nước… Những nghị quyết này cho thấy trọng tâm rất rõ, đó là phát triển dựa trên tri thức, công nghệ, thể chế minh bạch và hội nhập sâu rộng. Song song với đó là các nghị quyết điều hành của Chính phủ về tăng trưởng, cải cách hành chính, sắp xếp bộ máy, thúc đẩy đầu tư công, phát triển hạ tầng chiến lược. Điểm đáng chú ý là yêu cầu đi liền giữa “ban hành” và “thực thi”, giữa mục tiêu và kết quả đo đếm được.

Các chủ trương, nghị quyết mới tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, phát triển khoa học – công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Tinh thần xuyên suốt là nâng cao chất lượng tăng trưởng, không chạy theo số lượng, đồng thời tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong bộ máy. Việc đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, siết chặt trách nhiệm cán bộ cùng với cải cách thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa cho thấy quyết tâm rất rõ trong việc làm “thật”, chứ không chỉ “nói” như thêu dệt của bút danh Nhật Ký Yêu Nước trong bài viết. Đó là một quá trình vừa làm, vừa điều chỉnh, vừa hoàn thiện, đúng với bản chất của phát triển chứ không phải là “con đường dẫn đến sự nô lệ thời hiện đại” như xuyên tạc của bài viết. Quan trọng hơn, những nỗ lực này không phải của riêng một cơ quan nào, mà là sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương. Việc triển khai các chương trình phát triển kinh tế – xã hội, chuyển đổi số quốc gia, định danh điện tử, thanh toán không tiền mặt, cải cách thủ tục hành chính… đang được triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước, tạo ra những thay đổi cụ thể trong đời sống hàng ngày của người dân và hoạt động của doanh nghiệp, chứ không còn là khẩu hiệu. Nhưng việc bài viết của Bút danh Nhật Ký Yêu Nước quy kết tất cả thành “lừa dối” hay “bánh vẽ” rõ ràng là cách nhìn phiến diện và không đúng thực tế. Bất kỳ một đất nước nào khi đưa ra một tầm nhìn dài hạn cũng đều có những thành tựu đạt được và có những mục tiêu thực hiện còn khó khăn hoặc phải điều chỉnh cho phù hợp. Không thể chỉ nhìn vào một vài hạn chế mà phủ nhận toàn bộ những thành quả đạt được và sự nỗ lực của cả một hệ thống.

Trong bài viết, Nhật Ký Yêu Nước còn phủ nhận “tính chính danh” của hệ thống chính trị Việt Nam. Đây là cách nhìn phiến diện, không dựa trên thực tế thể chế. Hiến pháp năm 2013 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) đã quy định rõ vai trò lãnh đạo của Đảng, đồng thời khẳng định trách nhiệm trước nhân dân và sự giám sát của nhân dân. Quốc hội được bầu cử phổ thông, trực tiếp – đó là cơ chế thể hiện ý chí của người dân. Các tổ chức đều thực hiện theo điều lệ và các quy định của tổ chức đó, không có chuyện “ĐCSVN không được người dân bầu ra qua bầu cử tự do”. Quy định 144-QĐ/TW ngày 09/5/2024 của Bộ Chính trị quy định chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới, tại khoản 4 Điều 3 quy định rõ:“Trung thực, thẳng thắn, khách quan, công tâm, tích cực đấu tranh tự phê bình và phê bình, không giấu khuyết điểm, không nói sai sự thật; thấy đúng phải bảo vệ, thấy sai phải đấu tranh” nên không có chuyện “để biện minh cho việc độc quyền cai trị, bóp nghẹt tự do ngôn luận và bắt bớ những tiếng nói phản biện” như bút danh Nhật Ký Yêu Nước xuyên tạc trong bài viết trên.

Là một người dân, tôi hiểu rằng đất nước mình đang trong giai đoạn phát triển nên không tránh khỏi việc vẫn còn những điều cần tiếp tục nỗ lực nhiều hơn nữa. Nhưng tôi cũng tin rằng, với những gì đã và đang làm được, từ cải cách kinh tế, nâng cao đời sống đến thúc đẩy chuyển đổi số và hoàn thiện thể chế, Việt Nam đang đi đúng hướng, từng bước vững chắc chứ không phải là “sự thất hứa” Phản biện là cần thiết, nhưng phản biện cần dựa trên sự thật và tinh thần xây dựng. Nếu chỉ lựa chọn những mảnh ghép tiêu cực để tạo nên một bức tranh méo mó về đất nước như bài viết của bút danh Nhật Ký Yêu Nước, thì đó không còn là phản biện nữa, mà là sự xuyên tạc.

Trong một thế giới mà thông tin lan truyền nhanh hơn bao giờ hết, mỗi người dân càng cần giữ cho mình sự tỉnh táo và trách nhiệm khi tiếp nhận và chia sẻ thông tin. Những luận điệu xuyên tạc thường được ngụy trang dưới vỏ bọc “phản biện”, nhưng nếu không được kiểm chứng, rất dễ làm xói mòn niềm tin và gây chia rẽ xã hội. Mỗi chúng ta hãy nhìn đa chiều, đối chiếu sự thật, không vội tin, không vội chia sẻ. Đồng thời, tin tưởng và đồng hành cùng những nỗ lực phát triển của đất nước, bởi một Việt Nam ổn định, tiến bộ và thịnh vượng không thể được xây dựng từ sự hoài nghi cực đoan, mà từ sự tỉnh táo, trách nhiệm và chung tay của mỗi người dân.