Kiên quyết bác bỏ những thông tin thiếu khách quan, sai lệch về nhân quyền Việt Nam của Hoa Kỳ

Tháng Tám 28, 2025 

Đức Minh

Ngày 12/8/2025, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ công bố Bản báo cáo nhân quyền thường niên năm 2024, trong đó có nói về Việt Nam. Đúng như người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam đã nhấn mạnh hôm 14/8: “Báo cáo này chưa phản ánh được các thành tựu và bước tiến của Việt Nam trong việc bảo vệ quyền con người. Bản báo cáo cũng tiếp tục đưa ra những nhận định không khách quan, dựa trên những thông tin không chính xác, chưa được kiểm chứng về tình hình thực tế tại Việt Nam”.

1 . So với các bản báo cáo trước, bản báo cáo lần này vẫn là kiểu “bổn cũ soạn lại” không phản ánh đầy đủ các thành tựu và bước tiến của Việt Nam trong việc bảo vệ quyền con người. Những nhận định mà Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đưa ra là thiếu khách quan, phiến diện và can thiệp vào công việc nội bộ của Việt Nam.

Việt Nam không chấp nhận và kiên quyết đấu tranh phản bác với bản báo cáo này vì nó chỉ dựa trên các nguồn tin theo kiểu “nghe hơi nồi chõ”, không chính thức, thiếu kiểm chứng và mang định kiến. Báo cáo này vẫn lặp lại những cáo buộc cũ rích về “vi phạm tự do ngôn luận”, “đàn áp người bất đồng chính kiến”, “hạn chế tự do tôn giáo”… mà không xét đến bối cảnh chính trị – xã hội đặc thù của Việt Nam.

Từng là nạn nhân của nhiều cuộc chiến tranh xâm lược, bị vi phạm lớn nhất quyền con người, hơn ai hết nhân dân Việt Nam hiểu rõ rằng quyền con người vừa mang tính phổ biến, thể hiện khát vọng chung của nhân loại, được ghi trong Hiến chương của Liên Hợp Quốc, vừa có tính đặc thù đối với từng xã hội và cộng đồng. Chính phủ Việt Nam đã nhiều lần nêu rõ, trong một thế giới ngày càng đa dạng, khi tiếp cận và xử lý vấn đề quyền con người cần kết hợp hài hòa các chuẩn mực, nguyên tắc chung của luật pháp quốc tế với những điều kiện đặc thù về lịch sử, chính trị, kinh tế – xã hội, các giá trị văn hoá, tôn giáo, tín ngưỡng, phong tục tập quán của mỗi quốc gia và khu vực. Không một nước nào có quyền áp đặt mô hình chính trị, kinh tế, văn hoá của mình cho một quốc gia khác. Thế nhưng ở đây, Hoa Kỳ vẫn cố tình áp đặt tiêu chuẩn nhân quyền theo mô hình phương Tây mà không tôn trọng sự đa dạng văn hóa, thể chế và trình độ phát triển giữa các quốc gia.

2 . Đối với Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh – người sáng lập nước Việt Nam mới, lúc sinh thời luôn có một ước vọng: “Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành”. Ý nguyện đó của Chủ tịch Hồ Chí Minh phản ánh khát vọng của nhân dân Việt Nam, thể hiện những giá trị thiết yếu về quyền con người, là mục đích, tôn chỉ hoạt động xuyên suốt của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Dân tộc Việt Nam, không phân biệt già trẻ, gái trai, sắc tộc, tôn giáo đã đoàn kết một lòng, vượt qua mọi gian nan, thử thách, vất vả, hy sinh để giành lấy và giữ gìn các quyền cơ bản đó.

Bảo vệ và thúc đẩy quyền con người là chính sách nhất quán của Đảng và Nhà nước Việt Nam, trong đó con người luôn được xác định là trung tâm, là động lực của quá trình đổi mới và phát triển đất nước. Mọi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam đều xuất phát từ con người, nhằm phấn đấu cho mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”, tất cả vì con người và cho con người. Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn nỗ lực nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, bảo đảm quyền thụ hưởng của người dân và “không để ai bị bỏ lại phía sau”. Các quyền và tự do cơ bản đã được ghi nhận trong Hiến pháp, được bảo vệ và thúc đẩy thông qua hệ thống pháp luật, đồng thời được thực thi trong thực tiễn.

Bản báo cáo nhân quyền thường niên năm 2024 mà Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ vừa công bố thiếu công bằng trong đánh giá – thiếu khách quan, bỏ qua nhiều chủ đề trọng tâm như quyền của phụ nữ, người khuyết tật, chống tham nhũng hay quyền hội họp ôn hoà… Bản báo cáo này cũng “lẫn lộn giữa sự thật, đánh tráo và thổi phồng” và nhằm “động cơ chính trị” đằng sau việc lựa chọn thông tin. Những năm qua, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, đáng ghi nhận trong việc thúc đẩy và bảo vệ quyền con người. Đáng kể là cùng với xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, hệ thống pháp luật của Việt Nam ngày càng hoàn thiện để bảo đảm quyền con người được tôn trọng và thực thi trên thực tế. Việt Nam ban hành và sửa đổi nhiều bộ luật quan trọng như: Bộ luật Hình sự; Bộ luật Dân sự; Luật Báo chí; Luật Tín ngưỡng, tôn giáo; Luật Trẻ em, Luật An ninh mạng, Luật Lao động,…nhằm bảo đảm quyền của người dân. Việt Nam đã tham gia và thực hiện nghiêm túc các công ước quốc tế về quyền con người (trong đó có Công ước về Quyền trẻ em, Công ước về Xóa bỏ phân biệt chủng tộc, v.v…). Công tác bảo đảm an sinh xã hội, quyền học tập, chăm sóc y tế, đặc biệt cho các nhóm yếu thế… rất được Việt Nam quan tâm. Không chỉ các tổ chức trong nước, mà các tổ chức quốc tế như Liên Hợp Quốc, UNICEF, UNESCO, ASEAN, và nhiều đối tác quốc tế khác đã ghi nhận, đánh giá cao những thành quả này của Việt Nam.

3 . Việt Nam đã nhiều lần khẳng định quan điểm không có quốc gia nào có “độc quyền” về nhân quyền. Ngạn ngữ Anh có câu “Chân mình còn lấm mê mê/ Lại cầm bó đuốc đi rê chân người”. Ý chỉ của câu ngạn ngữ ấy là bản thân mình còn đầy dẫy những thói hư, tật xấu mà không thấy, không gột rửa, mà lại còn tự cho mình cái quyền đi soi mói, bới móc người khác. Điều này này là hoàn toàn phù hợp với Hoa Kỳ. Trong khi phê phán các nước khác, nhưng Hoa Kỳ lại né tránh những vấn đề nhân quyền rất nghiêm trọng ngay trong lòng nước mình, như tình trạng: bạo lực súng đạn, phân biệt chủng tộc, bất bình đẳng xã hội, tình trạng lạm dụng quyền lực của cảnh sát, và phân biệt đối xử đối với người nhập cư… Do đó, việc Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ tự cho mình quyền đánh giá tình hình nhân quyền ở các quốc gia khác, mà không nhìn lại chính mình, là không có cơ sở đạo lý và thiếu tính chính danh.

Việt Nam luôn coi trọng quyền con người, và coi con người là trung tâm của mọi chính sách phát triển. Mọi hành vi vi phạm pháp luật tại Việt Nam đều được xử lý theo đúng quy định pháp luật, không nhằm vào bất kỳ ai vì lý do chính kiến, tôn giáo hay xuất thân. Việt Nam bác bỏ toàn bộ những nội dung sai lệch, thiếu khách quan trong báo cáo của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ và kêu gọi Hoa Kỳ tôn trọng nguyên tắc đối thoại bình đẳng, không can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia có chủ quyền. Việt Nam cho rằng, việc hợp tác và đối thoại giữa các quốc gia để thúc đẩy và bảo vệ quyền con người là một yêu cầu cần thiết và khách quan. Việt Nam ủng hộ việc tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực quyền con người trên cơ sở đối thoại bình đẳng, xây dựng, tôn trọng và hiểu biết lẫn nhau, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, vì mục tiêu chung là thúc đẩy và bảo vệ ngày càng tốt hơn các quyền con người. Việt Nam sẵn sàng trao đổi thẳng thắn và xây dựng với Hoa Kỳ về những khác biệt còn tồn tại, nhằm tăng cường hiểu biết lẫn nhau và đóng góp vào mối quan hệ đối tác chiến lược toàn diện vì hoà bình, hợp tác và phát triển bền vững.