Thứ bảy, 23/08/2025 - 05:33
Khắc phục và ngăn chặn tình trạng lạm dụng công nghệ, coi nhẹ tư duy, trách nhiệm đầu tiên và trên hết nằm ở ý thức chính trị, tinh thần tự giác, thái độ phê bình và tự phê bình của từng cán bộ, đảng viên. Cơ sở và chế tài để kiểm soát, chấn chỉnh hạn chế; khuyến khích, nhân rộng những nhân tố điển hình phải dựa vào chi bộ, nơi sâu sát đảng viên nhất và là nơi gần dân nhất.
Củng cố ý thức chính trị từ “tế bào” của Đảng
Ông Nguyễn Trung, đảng viên 50 năm tuổi Đảng ở TP Hồ Chí Minh kể câu chuyện nhỏ nhưng rất đáng suy ngẫm. Trong một lần tham dự buổi liên hoan thân mật ở khu phố, ông xin phép ra về sớm để chuẩn bị nội dung cho buổi sinh hoạt chi bộ. Một đảng viên trẻ liền níu tay ông giữ lại, cười hóm hỉnh: “Bác khỏi lo! Bác cứ nói cho cháu vài ý, cháu dùng trí tuệ nhân tạo (AI) viết dự thảo trong vòng ba nốt nhạc là xong. Bác muốn dài, ngắn bao nhiêu cũng được”.
Câu chuyện tưởng chỉ là đùa vui nhưng lại gợi lên trong lòng người đảng viên kỳ cựu nỗi băn khoăn, day dứt. Nếu ngay cả việc chuẩn bị nội dung sinh hoạt chi bộ-một công việc mang tính chính trị, đòi hỏi sự suy ngẫm, trải nghiệm và trách nhiệm của từng cá nhân và tập thể cấp ủy mà cũng phải nhờ đến AI thì liệu chi bộ có còn là nơi rèn luyện, thử thách và bồi dưỡng tư duy, ý thức chính trị thực chất cho cán bộ, đảng viên nữa hay không?
 |
Sinh hoạt chi bộ chính là thước đo sức sống của tổ chức đảng ở cơ sở. Trong kỷ nguyên số, bên cạnh những thuận lợi mà công nghệ đem lại, rõ ràng chúng ta cũng đang đối mặt với nguy cơ lạm dụng công nghệ, coi nhẹ tư duy. Việc soạn một văn bản, tài liệu, dự thảo... ở cấp chi bộ, nếu sử dụng AI thì đúng là chỉ thực hiện trong vòng “ba nốt nhạc”, thay vì bí thư, cấp ủy phải mất cả ngày nghiên cứu, chuẩn bị.
Nhưng rồi cái hồn vía của Đảng, hơi thở cuộc sống từ cơ sở, tâm tư, tình cảm, nguyện vọng, đề xuất... của quần chúng nhân dân, liệu AI có cảm nhận, thấu hiểu được không? Và khi đó, chất lượng sinh hoạt chi bộ liệu có thoát khỏi bệnh hình thức, qua loa, đại khái, sinh hoạt cho có...? Câu chuyện tưởng nhỏ nhưng tìm ra câu trả lời cho thấu đáo quả không hề dễ dàng!
Ngày 23-7-2025, Ban Bí thư ban hành Chỉ thị số 50-CT/TW về “Tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ trong giai đoạn mới”. Chỉ thị khẳng định: Nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ là yêu cầu cấp thiết, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh toàn diện, hoàn thành vai trò, sứ mệnh lãnh đạo đất nước phát triển giàu mạnh, thịnh vượng trong kỷ nguyên mới.
Ban Bí thư yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện nội dung, hình thức sinh hoạt theo hướng thiết thực, hiệu quả, đúng quy định, phù hợp với từng loại hình chi bộ, gắn với nhiệm vụ chính trị và học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh. Đặt trong bối cảnh hiện nay, đây chính là lời nhắc nhở nghiêm khắc rằng: Việc khắc phục, chấn chỉnh những bất cập, hạn chế trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, phòng, chống suy thoái (trong đó có tình trạng lạm dụng công nghệ, coi nhẹ tư duy) phải được tiến hành đồng bộ, toàn diện, bắt đầu từ chi bộ-“tế bào” của Đảng và từ từng cán bộ, đảng viên, với kỷ luật tư duy và kỷ cương sử dụng công nghệ.
Thẳng thắn nhìn nhận, chúng ta thấy thực tế vẫn còn không ít chi bộ lúng túng trong việc chuẩn bị và tổ chức sinh hoạt. Biên bản, nghị quyết ở nhiều nơi giống nhau đến mức chỉ thay tên địa phương, đơn vị; báo cáo đọc lên toàn những số liệu khô cứng, thiếu phân tích, thiếu hơi thở thực tiễn.
Thậm chí có chi bộ “khoán trắng” việc soạn thảo cho trợ lý văn phòng, rồi trợ lý lại tìm đến công cụ AI để tạo ra những văn bản, báo cáo rất dài và đẹp, nhưng rỗng ruột, nghèo nàn ý tưởng. Hệ quả là thảo luận trở nên nhạt nhẽo, nghị quyết chung chung, sức chiến đấu của chi bộ suy giảm. Thực trạng này đã được chỉ rõ trong Chỉ thị 50 của Ban Bí thư: Công tác chuẩn bị nội dung, điều hành thảo luận, ban hành nghị quyết ở nhiều chi bộ chưa đáp ứng yêu cầu...; sinh hoạt chuyên đề còn nặng lý thuyết, thiếu gắn kết với nhiệm vụ chính trị và công tác xây dựng Đảng ở cơ sở. Ở một số nơi còn để xảy ra mất đoàn kết, thậm chí mất sức chiến đấu...
Trong tình hình mới, yêu cầu cấp bách là phải đổi mới căn bản, toàn diện sinh hoạt chi bộ. Không chỉ đổi mới về hình thức mà quan trọng hơn là đổi mới nội dung và phương pháp. Sinh hoạt chi bộ phải đi thẳng vào những vấn đề bức thiết của đơn vị, địa phương; phải là nơi mỗi đảng viên dám nói, dám tranh luận, dám chịu trách nhiệm. Công nghệ có thể hỗ trợ tổng hợp số liệu, trình chiếu tài liệu, kết nối thông tin nhanh chóng, nhưng chủ thể chính trị là con người, là từng cán bộ, đảng viên.
Nếu không thay đổi cách thức sinh hoạt, nếu ở đâu đó cán bộ, đảng viên có tâm lý lười biếng, để trí tuệ nhân tạo thay thế cho trí tuệ con người soạn thảo văn bản, dự thảo nghị quyết thì chi bộ sẽ không còn là “lò rèn luyện” bản lĩnh chính trị. Đổi mới sinh hoạt chi bộ chính là “mệnh lệnh chính trị”, là "lá chắn" ngăn chặn bệnh hình thức, khơi dậy tinh thần học tập, tư duy độc lập của cán bộ, đảng viên và sức chiến đấu của tổ chức đảng.
Sử dụng công nghệ đúng chỗ, đúng việc, đúng mục đích
Trong kỷ nguyên số, công nghệ, nhất là AI, cần được sử dụng đúng chỗ, đúng việc, đúng mục đích. Chúng ta cần dùng AI để minh bạch hóa thông tin, theo dõi tiến độ thực hiện, nhắc việc cho cán bộ, đảng viên; song tuyệt đối không được dùng để thay thế cho tư duy, trách nhiệm chính trị của con người. Quan trọng hơn cả là sự nêu gương của người đứng đầu. Bí thư chi bộ, người đứng đầu cấp ủy các cấp phải nêu gương thực hiện, chỉ đạo sâu sát, kiểm tra, đôn đốc thường xuyên.
Chỉ thị 50 của Ban Bí thư đã cảnh báo tình trạng nặng lý thuyết, mất sức chiến đấu trong sinh hoạt chi bộ. Để khắc phục, chấn chỉnh cần thực hiện nhất quán phương châm mọi ý kiến trong sinh hoạt phải được cụ thể hóa thành nhiệm vụ, giải pháp, kiến nghị chi tiết, không để rơi vào tranh luận suông, chung chung, qua loa, đại khái, nói để chiều lòng nhau.
Chi bộ là nền tảng của Đảng, là “lò rèn” ý chí, trí tuệ và bản lĩnh của đảng viên. Nếu sinh hoạt chi bộ hình thức, nặng lý thuyết, lạm dụng công nghệ thì nền tảng ấy sẽ suy yếu. Ngược lại, nếu sinh hoạt được đổi mới, thiết thực, kỷ luật, hiệu quả thì đó sẽ là “pháo đài” vững chắc chống lại mọi biểu hiện suy thoái, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” từ sớm, từ xa, từ nơi xuất phát.
Việc khắc phục, chấn chỉnh những bất cập, hạn chế từ việc lạm dụng công nghệ, coi nhẹ tư duy phải bắt đầu từ chi bộ và từng cán bộ, đảng viên, với kỷ luật tư duy, kỷ cương công nghệ nghiêm túc, tự giác, thông qua hoạt động phê bình, tự phê bình thực chất. Đó là cách để nghị quyết của chi bộ không nằm trên giấy mà thực sự đi vào cuộc sống, cũng là cách để nuôi dưỡng tinh thần tự học tập, nghiên cứu nâng cao trình độ; tự rèn luyện bản lĩnh chính trị của từng cán bộ, đảng viên...
LỮ NGÀN
Bài viết đã nêu trúng một vấn đề rất cấp thiết trong công tác xây dựng Đảng ở cơ sở hiện nay: đó là nguy cơ lạm dụng công nghệ, coi nhẹ tư duy và trách nhiệm chính trị trong sinh hoạt chi bộ. Câu chuyện của người đảng viên lão thành ở TP Hồ Chí Minh tưởng như chỉ là một lời đùa vui, nhưng thực chất lại phơi bày một thực trạng đáng suy ngẫm — khi một bộ phận cán bộ, đảng viên, nhất là thế hệ trẻ, đang dần lệ thuộc vào trí tuệ nhân tạo, xem nhẹ quá trình tự học tập, tự nghiên cứu và rèn luyện bản lĩnh chính trị. Nếu ngay cả việc chuẩn bị nội dung sinh hoạt chi bộ — vốn là “thước đo sức sống” của tổ chức Đảng ở cơ sở — cũng phó mặc cho AI thì rõ ràng chi bộ sẽ mất dần vai trò là “lò rèn luyện” ý chí, trí tuệ và tinh thần trách nhiệm của mỗi đảng viên. Công nghệ có thể tạo ra văn bản nhanh chóng, trau chuốt về hình thức, nhưng cái “hồn” của nghị quyết, hơi thở của thực tiễn, tiếng nói của nhân dân và bản lĩnh chính trị của tổ chức Đảng thì không thể do máy móc thay thế được.
Trả lờiXóaChỉ thị 50-CT/TW của Ban Bí thư chính là một lời nhắc nhở nghiêm khắc và cũng là một định hướng chiến lược: muốn nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, phải bắt đầu từ đổi mới tư duy, tăng cường kỷ luật trong chuẩn bị nội dung, khắc phục tình trạng hình thức, sao chép máy móc, xa rời thực tế. Chi bộ không chỉ là nơi phổ biến chủ trương, mà quan trọng hơn là nơi tranh luận, phát huy trí tuệ tập thể, phát hiện và bồi dưỡng nhân tố tích cực, góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh từ gốc rễ. Nếu để công nghệ chi phối nội dung sinh hoạt, các cuộc họp sẽ trở nên nhạt nhẽo, rập khuôn, thiếu sức chiến đấu, dẫn đến nguy cơ “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” từ bên trong.
Vì vậy, bên cạnh việc khuyến khích ứng dụng công nghệ đúng chỗ — như hỗ trợ trình chiếu, minh bạch hóa thông tin, theo dõi tiến độ thực hiện nghị quyết — thì quan trọng hơn cả là xây dựng kỷ luật tư duy và tinh thần tự giác chính trị cho mỗi cán bộ, đảng viên. Người đứng đầu chi bộ, cấp ủy phải thật sự nêu gương trong việc chuẩn bị kỹ lưỡng, chủ động nghiên cứu, dẫn dắt thảo luận, kiểm tra và giám sát quá trình thực hiện. Sinh hoạt chi bộ chỉ thật sự đổi mới và có sức sống khi từng đảng viên coi đó là trách nhiệm chính trị, là cơ hội để rèn luyện, để cống hiến trí tuệ và thể hiện bản lĩnh của mình. Đây chính là “lá chắn” vững chắc để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số, đồng thời là cách thiết thực để nghị quyết của chi bộ không nằm trên giấy, mà trở thành hành động cụ thể, hiệu quả trong đời sống hàng ngày.
Một trong những điểm then chốt để khắc phục tình trạng lạm dụng công nghệ, coi nhẹ tư duy chính là vai trò tiên phong, gương mẫu của người đứng đầu chi bộ và cấp ủy các cấp. Thực tế cho thấy, ở những nơi bí thư chi bộ thật sự tâm huyết, chuẩn bị kỹ nội dung sinh hoạt, sâu sát với đảng viên và cơ sở thì chất lượng sinh hoạt chi bộ luôn cao, có chiều sâu, trở thành không gian để đảng viên phát huy trí tuệ tập thể, tranh luận sôi nổi, thảo luận những vấn đề thiết thực gắn với nhiệm vụ chính trị của địa phương, đơn vị. Ngược lại, ở đâu người đứng đầu hời hợt, coi nhẹ công tác chuẩn bị, phó mặc cho văn phòng hay công cụ AI soạn thảo, thì ở đó sinh hoạt chi bộ dễ rơi vào bệnh hình thức, sao chép máy móc, dẫn đến tình trạng “nói cho xong”, “làm cho có”, mất dần sức sống chính trị.
Trả lờiXóaBí thư chi bộ không chỉ là người điều hành cuộc họp, mà còn là linh hồn của sinh hoạt chi bộ, là người truyền lửa tư tưởng, dẫn dắt quá trình thảo luận, gợi mở những vấn đề bức thiết từ thực tiễn để tập thể cùng bàn bạc, thống nhất giải pháp. Trong kỷ nguyên số, bên cạnh việc khuyến khích ứng dụng công nghệ một cách hợp lý để tăng tính minh bạch và hiệu quả, thì càng phải đề cao “kỷ luật tư duy” và bản lĩnh chính trị của người đứng đầu. Nếu chính bí thư chi bộ cũng ỷ lại vào máy móc, chỉ đạo hời hợt, không gương mẫu nghiên cứu, chuẩn bị, thì đảng viên phía dưới sẽ dễ nảy sinh tâm lý “thủ tục hóa” sinh hoạt, không còn coi đây là nơi rèn luyện, học tập và hiến kế cho tổ chức Đảng.
Chỉ thị 50-CT/TW đã chỉ rõ yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện nội dung và phương pháp sinh hoạt chi bộ, trong đó người đứng đầu phải nắm chắc tình hình, làm chủ nội dung, chủ động dẫn dắt. Đây chính là yếu tố quyết định để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, khơi dậy tinh thần phê bình và tự phê bình, giúp nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống. Vai trò nêu gương của cấp ủy, bí thư chi bộ vì thế không chỉ mang tính tổ chức mà còn là chìa khóa khơi thông tư duy chính trị, tạo sức lan tỏa tích cực trong toàn hệ thống.
Bước vào kỷ nguyên số, trí tuệ nhân tạo đang len lỏi vào mọi ngõ ngách của đời sống, mang lại những tiện ích to lớn. Tuy nhiên, điều đó cũng đặt ra một thách thức rất lớn đối với công tác xây dựng Đảng ở cơ sở: làm thế nào để công nghệ phục vụ con người, chứ không thay thế tư duy chính trị và trách nhiệm của mỗi đảng viên. Nếu không có kỷ luật tư duy và kỷ cương công nghệ, rất dễ dẫn đến tình trạng đảng viên, cấp ủy lười suy nghĩ, ỷ lại vào AI để soạn văn bản, báo cáo, dự thảo nghị quyết. Hệ quả là các buổi sinh hoạt trở nên khô cứng, xa rời thực tiễn, mất đi tính chiến đấu và vai trò là “lò rèn luyện” bản lĩnh chính trị của tổ chức Đảng.
Trả lờiXóaKỷ luật tư duy ở đây không chỉ đơn giản là nghiêm túc trong chuẩn bị nội dung, mà còn là ý thức chính trị sâu sắc, tinh thần trách nhiệm với Đảng, với nhân dân, là sự tự giác nghiên cứu, nắm vững tình hình để đóng góp ý kiến có chất lượng. Trong khi đó, kỷ cương công nghệ là việc xác lập những chuẩn mực, nguyên tắc rõ ràng trong ứng dụng AI: chỉ sử dụng để hỗ trợ về mặt kỹ thuật, trình bày, số liệu… chứ tuyệt đối không dùng để thay thế cho tư duy chính trị, phân tích thực tiễn hay quyết định nội dung nghị quyết. Đây là ranh giới cần được mọi tổ chức cơ sở đảng và từng đảng viên nhận thức rõ và thực hiện nghiêm túc.
Nếu chúng ta buông lỏng hai yếu tố này, rất dễ dẫn đến hệ quả “suy thoái mềm” — nghĩa là tổ chức Đảng vẫn tồn tại về hình thức nhưng dần đánh mất sức sống chính trị, không còn khả năng phản ánh hơi thở cuộc sống, không tạo được sự đồng thuận, đoàn kết và thống nhất trong nhân dân. Ngược lại, nếu xây dựng được một nền kỷ luật tư duy nghiêm túc, gắn liền với kỷ cương công nghệ rõ ràng, sinh hoạt chi bộ sẽ trở thành nơi phát huy trí tuệ tập thể, tạo sức đề kháng mạnh mẽ trước các biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, giúp tổ chức Đảng giữ vững bản chất cách mạng và năng lực lãnh đạo trong thời đại mới. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà là chiến lược lâu dài để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh công nghệ đang phát triển như vũ bão.