Thứ năm, 14/08/2025 - 06:13
Lịch sử Việt Nam là những trang sử hào hùng được viết nên bởi ý chí, bản lĩnh, trí tuệ và biết bao xương máu của người Việt Nam qua nhiều thế hệ. Trải qua quá trình lịch sử lâu dài và chiến tranh đã khiến một số tư liệu, dữ kiện lịch sử bị mai một, chính vì vậy, không phải giai đoạn lịch sử nào cũng được ghi chép đầy đủ. Với sự phát triển của khoa học hiện đại, nhu cầu tìm hiểu, nghiên cứu về lịch sử là nhu cầu chính đáng. Tuy nhiên, khi nghiên cứu lịch sử phải thận trọng, cần nhìn nhận vấn đề trong hoàn cảnh cụ thể, có quan điểm lịch sử, cái nhìn khách quan, tôn trọng sự thật.
1. Nghị quyết Trung ương 4, khóa XII của Đảng đã chỉ rõ 1 trong 9 biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ là hiện tượng: “Hạ thấp, phủ nhận những thành quả cách mạng; thổi phồng khuyết điểm của Đảng, Nhà nước. Xuyên tạc lịch sử, bịa đặt, vu cáo các lãnh tụ tiền bối và lãnh đạo Đảng, Nhà nước”. Vì vậy, nhận diện, cảnh báo và đấu tranh với hành vi xuyên tạc lịch sử là việc cần thiết trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay.
Tổng kết lịch sử, viết sử, đặc biệt bộ Quốc sử là một chủ trương của Đảng và Nhà nước, nhằm giúp thế hệ hôm nay và mai sau hiểu rõ tiến trình lịch sử cách mạng của dân tộc Việt Nam, qua đó khơi dậy niềm tự hào về truyền thống đấu tranh anh hùng, bất khuất cũng như những cống hiến, hy sinh vĩ đại của các thế hệ ông cha ta.
Tuy nhiên, qua thời gian, hàng triệu người Việt Nam yêu nước chân chính cảm thấy bức xúc trước hiện tượng xét lại lịch sử ngày một phức tạp. Lợi dụng việc viết sử, một số người đã có quan điểm viết lại lịch sử với âm mưu "lật sử". Thủ đoạn của họ là xuyên tạc, vu cáo, bôi nhọ, phủ nhận công lao và vai trò những người yêu nước chống ngoại xâm, những vị lãnh đạo Đảng và Nhà nước Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh, làm thay đổi bản chất các cuộc kháng chiến chính nghĩa của dân tộc; đồng thời "rửa tội", "minh oan" những nhân vật trong lịch sử đã làm tay sai cho ngoại bang, phản quốc.
 |
Nếu như trước đây, chúng ta từng lên tiếng cảnh báo các luận điệu xét lại lịch sử khi đòi đánh giá lại công-tội của các nhân vật lịch sử, các sự kiện còn đang gây tranh cãi thì hiện nay, vấn đề cảnh báo đó đã xuất hiện với nhiều biểu hiện, thủ đoạn tinh vi hơn. Các đối tượng thường lợi dụng một số vấn đề lịch sử để rồi tung ra những tư liệu mà theo họ coi đó là mới mẻ, nhưng thực ra lại thiếu những chứng cứ khoa học, nhìn nhận phiến diện, mập mờ. Với cái gọi là nhân danh “đổi mới”, “nhận thức lại”, “tiếp cận lại”, hay “xem xét khách quan”, “cách tiếp cận mới”, “hòa hợp, hòa giải”, họ cố tình tạo ra các tranh cãi để làm phân tán dư luận, tạo ra hai luồng tư tưởng đối nghịch trong xã hội. Phương tiện tán phát các luận điệu xét lại lịch sử chủ yếu trên mạng xã hội, phổ biến như: Facebook, Zalo, YouTube, TikTok, Instagram... Trên mạng xã hội còn xuất hiện nhiều hội nhóm muốn “rửa tội", "minh oan” cho nhà Nguyễn. Công của các chúa Nguyễn, nhà Nguyễn đã được lịch sử ghi nhận, tội cũng rất rõ ràng trong lịch sử, không thể phủ nhận. Thế mà có người chỉ nói đến công mà vội xóa bỏ tội bán nước của nhà Nguyễn là đánh tráo khái niệm, điều đó vô cùng nguy hiểm. Cũng có một số đối tượng đang ráo riết “minh oan", "thăng công” cho một số nhân vật trí thức từng làm cho thực dân Pháp đã bị lịch sử lên án là tay sai, phản quốc.
2. Lịch sử là tham chiếu căn bản, là tấm gương sáng để đời sau soi mình. Vậy nên từ ngàn xưa, người viết sử luôn phải mang tâm thái “thấy chết không sờn”, “thà làm ngọc nát”. Người viết sử chân chính dù đối mặt với sức ép của vua chúa, có khi nguy hại đến tính mạng, thì vẫn phải đứng ở vị trí khách quan mà viết lên tính trung thực của lịch sử. Vì vậy, từ thời xưa, những vị hoàng đế anh minh đều phải tôn trọng lịch sử, hiểu đúng lịch sử.
Trần Ích Tắc (1254-1329) chỉ vì lợi ích riêng mà bán rẻ Tổ quốc, cho dù ông là con Thái Thượng Hoàng Trần Thái Tông, chú ruột của vua Trần Nhân Tông thì lịch sử đương thời vẫn phải ghi ông “Ả Trần” cũng chính là “bản án chung thân” đối với những kẻ đầu hàng giặc, cho dù ông từng đứng ra mở học đường, tập hợp văn sĩ khắp nơi cho học tập, cấp cho ăn mặc, đào tạo thành tài, thì “Đại Việt sử ký toàn thư” cũng không thể gỡ tội cho ông được, đó là sự thật lịch sử. Sự thật cho thấy, không thể lấy cớ “tiếp cận lại”, hay “xem xét khách quan” rồi giảm tội phản quốc của ông, càng không thể so sánh ông với tinh thần trung quân ái quốc của Bảo Nghĩa vương Trần Bình Trọng. Từ sự trung thực của lịch sử mà những giá trị của đạo đức trung quân ái quốc theo cách tiếp cận của văn hóa Việt Nam tiếp tục lan tỏa những giá trị tốt đẹp của dân tộc cho các thế hệ đời sau, góp phần làm cho dân tộc ta tồn tại và phát triển.
3. Bài học từ Liên Xô và Đông Âu sụp đổ vẫn còn nguyên giá trị, để chúng ta thấy rõ hơn điều đó. Ngày 26-12-1991, lá cờ đỏ búa liềm tung bay 74 năm trên đỉnh điện Kremlin ở thủ đô Moscow bị hạ xuống, chấm dứt sự tồn tại của Đảng Cộng sản và nhà nước Liên bang Xô viết trên quê hương Lênin và không lâu sau đó là các nước XHCN ở Đông Âu cũng cùng chung số phận với Liên Xô. Sự kiện đó có nhiều nguyên nhân, trong đó có căn nguyên sâu xa từ việc người lãnh đạo cao nhất của Đảng Cộng sản và người đứng đầu nhà nước Liên Xô thời đó đã khởi xướng một trào lưu tư tưởng mang cái tên rất mỹ miều là “suy ngẫm lại lịch sử” từ tháng 1-1987. Bật đèn xanh cho phong trào “xem xét lại, thẩm tra’’ rồi tạo đà cho cơ hội xét lại lịch sử Đảng Cộng sản cũng như lịch sử Liên Xô được dịp nổi lên như nấm trên toàn Liên bang Xô viết. Để rồi hậu quả xảy ra như chúng ta đã biết, từ một nhà nước XHCN hùng mạnh hơn 70 năm với những thành tựu to lớn, khi xét lại lịch sử, họ đã phủ nhận thành quả của Cách mạng Tháng Mười năm 1917 và ngang nhiên xuyên tạc chiến thắng vĩ đại của Liên Xô trong cuộc Chiến tranh vệ quốc; tuyên truyền về Đảng Cộng sản Liên Xô, nhà nước Liên Xô, xã hội Liên Xô như một "mớ hỗn độn đen ngòm". Không chỉ vậy, các đối tượng xét lại lịch sử cố tình cổ xúy, tôn vinh những kẻ phản bội, quay ra bôi nhọ, phủ nhận công lao của hàng triệu người có công với đất nước Liên Xô, từng góp phần cứu nhân dân Liên Xô nói riêng và nhân loại nói chung thoát khỏi thảm họa phát xít.
Bài học quý từ đất nước Cuba. Hơn 3 thập kỷ qua, từ sau khi Liên Xô và hệ thống XHCN ở Ðông Âu sụp đổ, các thế lực thù địch siết chặt bao vây cấm vận, hòng xóa bỏ chế độ XHCN ở Cuba. Trong khó khăn, thử thách khắc nghiệt, nhân dân Cuba vẫn thể hiện rõ bản lĩnh anh hùng cách mạng, ý chí kiên cường, đoàn kết một lòng trung thành với Chủ nghĩa Mác-Lênin, với Ðảng Cộng sản, Chính phủ, với lãnh tụ Fidel Castro và với thế hệ lãnh đạo kế tiếp sau khi lãnh tụ Fidel Castro qua đời. Từ đó, nhân dân Cuba đã bảo vệ vững chắc Tổ quốc tự do và chính quyền cách mạng, đưa đất nước Cuba tiếp tục tiến lên, từng bước giành được nhiều thành tựu mới.
4. Nhìn lại các vấn đề đã và đang diễn ra trong lịch sử và thực tiễn hiện nay, chúng ta thấy rõ trào lưu xét lại lịch sử thực chất là thủ đoạn phá hoại đoàn kết dân tộc, gây ly tán và chia rẽ cộng đồng, rồi từ đó gieo rắc sự hoang mang, gây mất lòng tin, hoài nghi về những giá trị đích thực, phủ nhận những thành quả mà các thế hệ cha ông đã đổ bao xương máu, hy sinh, cống hiến trong các cuộc đấu tranh giữ nước, giải phóng dân tộc, bảo vệ độc lập dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Điều nguy hại hơn là gieo vào thế hệ trẻ sự nghi ngờ, thiếu niềm tin vào những gì đã diễn ra trong lịch sử, nhất là trong thời đại Hồ Chí Minh, từ đó dần suy diễn, đánh đồng người yêu nước và kẻ phản quốc, giữa chính nghĩa và phi nghĩa. Đây thật sự là chiêu bài “mưa dầm thấm lâu” của các thế lực thù địch, cơ hội chính trị với dã tâm hòng "nhuộm đen" tinh thần, tư tưởng của các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ, gây mất niềm tin vào Đảng, Nhà nước và chế độ XHCN.
Lịch sử Việt Nam là những trang sử hào hùng được viết nên bởi ý chí, bản lĩnh, trí tuệ và biết bao xương máu của người Việt Nam qua nhiều thế hệ. Trải qua quá trình lịch sử lâu dài và chiến tranh đã khiến một số tư liệu, dữ kiện lịch sử bị mai một, chính vì vậy, không phải giai đoạn lịch sử nào cũng được ghi chép đầy đủ. Với sự phát triển của khoa học hiện đại, nhu cầu tìm hiểu, nghiên cứu về lịch sử là nhu cầu chính đáng. Tuy nhiên, khi nghiên cứu lịch sử phải thận trọng, cần nhìn nhận vấn đề trong hoàn cảnh cụ thể, có quan điểm lịch sử, cái nhìn khách quan, tôn trọng sự thật.
Lợi dụng khoa học, lợi dụng nghiên cứu xem xét đánh giá lại lịch sử để xuyên tạc và làm sai lệch lịch sử là hành vi đáng lên án, chỉ có những đối tượng không có tâm trong sáng, không vì sự phát triển chung của đất nước, không vì lợi ích quốc gia, dân tộc mới thực hiện âm mưu xét lại lịch sử, “lật sử”.
Vì vậy, hơn bao giờ hết, chúng ta cần phải hết sức tỉnh táo nhận biết được đúng-sai, phải-trái trong sử sách, để không bị chi phối rồi hoài nghi về quá khứ, hoang mang về tương lai đất nước. Đối với những luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch và các hành vi xét lại lịch sử nhằm kích động hận thù dân tộc, chính quyền và các cơ quan chức năng, nhất là đội ngũ những người làm sử chân chính phải kịp thời lên tiếng phê phán, đấu tranh làm thất bại những luận điệu xuyên tạc lịch sử, xét lại lịch sử của các thế lực thù địch, cơ hội chính trị. Qua đó góp phần trả lại sự trung thực, trong sáng, chính nghĩa của những trang sử hào hùng, vẻ vang của dân tộc và cách mạng Việt Nam.
Trung tá VÕ THÀNH CHUNG (Bộ CHQS tỉnh Quảng Ngãi)
Lịch sử dân tộc là tài sản tinh thần vô giá, là nền tảng để hun đúc nên bản sắc, lòng tự hào và ý chí quật cường của mỗi người Việt Nam. Trải qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, ông cha ta đã viết nên những trang sử chói lọi bằng mồ hôi, nước mắt và cả máu xương. Chính vì vậy, lịch sử không chỉ là những con số, dữ kiện khô khan, mà là tấm gương phản chiếu những giá trị cốt lõi đã làm nên sức sống của dân tộc qua bao biến thiên thời cuộc. Trong bối cảnh hiện nay, khi khoa học – công nghệ phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội trở thành môi trường lan truyền thông tin nhanh và rộng, nhu cầu tìm hiểu lịch sử của người dân, đặc biệt là giới trẻ, ngày càng tăng. Đây là tín hiệu đáng mừng, nhưng cũng đặt ra thách thức lớn khi các thế lực thù địch, cơ hội chính trị lợi dụng chính không gian đó để gieo rắc những luận điệu sai trái, xuyên tạc lịch sử, xét lại lịch sử nhằm thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng – văn hóa.
Trả lờiXóaĐiểm nguy hiểm của hiện tượng “xét lại lịch sử” không nằm ở hình thức bên ngoài mà ở cách tiếp cận mang tính đánh tráo khái niệm, lợi dụng chiêu bài “nghiên cứu khách quan”, “tiếp cận mới” để cố tình bóp méo bản chất các sự kiện lịch sử. Từ việc tâng bốc công lao một chiều cho một số triều đại, nhân vật phản quốc, cho tới việc bôi nhọ, phủ nhận công lao của những lãnh tụ cách mạng, những anh hùng dân tộc, các đối tượng này đang từng bước phá vỡ hệ thống giá trị lịch sử mà xã hội đã dày công vun đắp. Nguy hại hơn, chúng chủ ý tạo ra các luồng tranh cãi đối nghịch, kích thích sự phân hóa trong dư luận, gieo rắc hoài nghi, nhất là trong giới trẻ — những người có thể chưa có đủ nền tảng kiến thức lịch sử sâu rộng để tự phân định đúng – sai. Đây chính là thủ đoạn “mưa dầm thấm lâu”, từ từ làm xói mòn niềm tin, khiến một bộ phận người dân dần dao động, xa rời những giá trị lịch sử chân chính.
Thực tế lịch sử thế giới đã cho chúng ta bài học đắt giá. Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ không chỉ vì yếu tố kinh tế hay chính trị mà còn bắt nguồn từ sự buông lỏng trận địa tư tưởng, trong đó có trào lưu “xét lại lịch sử”, “suy ngẫm lại quá khứ” một cách lệch lạc, bị các thế lực chống đối lợi dụng để phủ nhận thành quả cách mạng, đánh sập niềm tin của nhân dân. Ngược lại, Cuba đã chứng minh rằng, khi nhân dân đoàn kết, kiên định nền tảng tư tưởng, tôn trọng lịch sử và giữ vững bản lĩnh chính trị, thì dù bị bao vây, cấm vận khắc nghiệt, quốc gia đó vẫn có thể đứng vững và phát triển. Việt Nam không thể lặp lại sai lầm của Liên Xô, càng không được phép để những luận điệu “lật sử” từng bước làm méo mó quá khứ, gây rạn nứt lòng tin trong hiện tại và ảnh hưởng tới tương lai của dân tộc.
Trả lờiXóaChính vì vậy, đấu tranh với các biểu hiện xét lại và xuyên tạc lịch sử không phải là hành động cực đoan, mà là nhiệm vụ quan trọng để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, giữ gìn sự trong sáng của lịch sử dân tộc. Mỗi người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, cần có thái độ tỉnh táo, biết chọn lọc thông tin, tham khảo các nguồn sử liệu chính thống, tôn trọng các thành quả cách mạng đã được kiểm chứng qua thời gian. Đồng thời, đội ngũ các nhà sử học, nhà giáo dục, cơ quan truyền thông cần chủ động lên tiếng, giải thích rõ ràng, khoa học, phản bác kịp thời các luận điệu sai trái, tránh để khoảng trống thông tin trở thành “mảnh đất màu mỡ” cho các thế lực thù địch lợi dụng. Lịch sử phải được nhìn nhận trong bối cảnh lịch sử cụ thể, trên tinh thần tôn trọng sự thật, khách quan và công bằng — chứ không thể bị bóp méo theo ý đồ chính trị của một nhóm người.
Không phải ngẫu nhiên mà các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị lại tập trung xuyên tạc, bóp méo lịch sử. Bởi chúng hiểu rất rõ rằng, lịch sử là “căn cước tinh thần” của một dân tộc — nếu làm sai lệch lịch sử, phủ nhận những giá trị căn bản đã tạo nên sức mạnh của dân tộc, thì cũng có nghĩa là làm lung lay nền tảng chính trị, tư tưởng của xã hội. Lịch sử dân tộc Việt Nam là bản trường ca hùng tráng của ý chí độc lập, tự cường, của tinh thần đoàn kết và lòng yêu nước nồng nàn. Bao thế hệ cha ông đã ngã xuống để bảo vệ từng tấc đất, từng giá trị văn hóa, tinh thần của dân tộc này. Vì thế, mọi hành vi xét lại, “lật sử”, dù dưới danh nghĩa nghiên cứu học thuật hay tiếp cận “khách quan”, nếu có ý đồ làm méo mó bản chất lịch sử thì đều là những hành vi phản bội lại công lao của tiền nhân, tiếp tay cho mưu đồ chính trị đen tối từ bên ngoài.
Trả lờiXóaThời gian qua, không ít cá nhân, hội nhóm lợi dụng mạng xã hội để tung ra những luận điệu sai trái, mập mờ, cố tình tạo ra sự nhập nhằng giữa các khái niệm lịch sử. Họ xuyên tạc vai trò của các anh hùng dân tộc, bóp méo các cuộc kháng chiến chính nghĩa thành “xung đột phe nhóm”, “tranh giành quyền lực”, thậm chí ngang nhiên “minh oan”, “rửa tội” cho những kẻ từng phản quốc, làm tay sai cho thực dân, đế quốc. Nguy hiểm hơn, chúng khoác lên mình vỏ bọc của “trí thức độc lập”, “nhà nghiên cứu mới” để gây dựng hình ảnh khách quan, khiến một bộ phận người dân — đặc biệt là giới trẻ — dễ sa vào cái bẫy ngôn từ được ngụy tạo công phu. Đây chính là biểu hiện tinh vi của chiến lược “diễn biến hòa bình” trên mặt trận tư tưởng – văn hóa: không cần tiếng súng, không cần xung đột vũ trang, nhưng có thể từng bước làm phai nhạt niềm tin, chia rẽ lòng dân, bào mòn ý chí dân tộc.
Chúng ta cần nhận diện rõ ràng rằng, việc nghiên cứu lịch sử để làm sáng tỏ các tư liệu bị mai một, khôi phục lại những dữ kiện khoa học là điều đúng đắn, cần thiết. Nhưng tuyệt đối không được để các luận điệu xuyên tạc dẫn dắt dư luận, gây ra những ngộ nhận nguy hiểm. Mỗi người dân cần có “bộ lọc thông tin” tỉnh táo, dựa vào những nguồn chính thống, có kiểm chứng, đồng thời chủ động chia sẻ những nội dung tích cực, lan tỏa sự thật lịch sử. Các cơ quan chức năng và giới học thuật cần kịp thời lên tiếng phản bác, đấu tranh với những quan điểm sai trái, không để chúng tồn tại như một “dòng chảy ngầm” trong xã hội. Bảo vệ sự thật lịch sử chính là bảo vệ căn tính, bản lĩnh và sức mạnh trường tồn của dân tộc.