Thứ hai, 15/09/2025 - 12:00
LTS: Tiền là phương tiện không thể thiếu trong cuộc sống của con người và đời sống kinh tế-xã hội của mỗi quốc gia, dân tộc. Bản thân đồng tiền không có lỗi, cái lỗi là một bộ phận quan chức vì lòng tham vô đáy mà biến mình thành nô lệ của nó. Do vậy, hiểu đúng về giá trị đồng tiền, thấy rõ tính hai mặt của nó để biết phát huy ưu thế, lợi ích của đồng tiền cũng như ngăn ngừa, giảm thiểu rủi ro từ mặt trái của nó là một trong những cách phòng ngừa suy thoái về đạo đức, lối sống, nhân cách cán bộ, đảng viên hiện nay. Khi mỗi cán bộ, đảng viên giữ được sự trung thực, trung thành với lợi ích của Đảng là góp phần xây dựng đạo đức trong Đảng vững mạnh từ gốc rễ.
“Giơ một ngón tay, bà bí thư có ngay triệu đô”, “Nữ cục trưởng nhận hối lộ cả trăm tỷ đồng đựng trong thùng xốp”, “Anh thư ký quen mui thấy mùi “ăn” 250 lần hối lộ”, “Phó vụ trưởng đếm tiền nhiều mòn hoa tay”, “Viên đạn bọc đường” đồng loạt “bắn” hạ nhân cách của 5 bí thư tỉnh ủy”... Đó là sự bàng hoàng, xót xa của dư luận khi nói về những “quan tham” thời nay.
Sự biến tướng chưa từng thấy của những hành vi đưa - nhận tiền hối lộ, sự tham lam vô độ của một bộ phận quan chức khiến lương tâm những người cộng sản chân chính không khỏi day dứt. Trên hành trình quan lộ, họ vội vàng lãng quên và phản bội lời thề trung thành, trung thực với Đảng và bỏ ngoài tai lời cảnh báo của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng (1944-2024) nêu ra từ năm 2012: “Bây giờ trong Đảng cũng có sự phân hóa giàu - nghèo, có những người giàu lên rất nhanh, cuộc sống cách xa người lao động; liệu rồi người giàu có nghĩ giống người nghèo không?”.
Máu tham hễ thấy đồng tiền thì mê
Nếu ai lưu tâm để ý, một trong những điều cảnh báo được đại thi hào Nguyễn Du nhiều lần đề cập trong tác phẩm Truyện Kiều là mặt trái của đồng tiền.
Trong tác phẩm bất hủ này, Nguyễn Du đã hơn chục lần nhắc đến bóng dáng của đồng tiền, nhất là sự tàn phá khủng khiếp của nó. Nào là: “Một ngày lạ thói sai nha/ Làm cho khốc hại chẳng qua vì tiền”; “Trong tay sẵn có đồng tiền/ Dầu rằng đổi trắng thay đen khó gì”... Đồng tiền khơi dậy lòng tham ở nhiều người mà nhân vật Tú Bà là một điển hình: “Mụ càng tô lục chuốt hồng/ Máu tham hễ thấy hơi đồng thì mê”.
Từ “đồng” trong ngữ cảnh này được hiểu là tiền bạc. Từ “mê” trong câu này có thể hiểu ở nhiều khía cạnh, đó là tham tiền đến mức mê muội (trí óc mụ mị đi, không còn tỉnh táo sáng suốt); tính tham đến mức u mê (đầu óc lú lẫn đến mức không còn phân biệt được đâu là tốt xấu, đúng sai, phải trái); lòng tham bị quay cuồng trong cơn mê sảng tiền bạc và nhân tính trở nên mất phương hướng như bị lạc vào mê cung không tìm ra lối thoát.
 |
Hơn hai thế kỷ đã đi qua nhân thế, những gì mà danh nhân văn hóa thế giới - đại thi hào Nguyễn Du cảnh tỉnh nhân tâm đến nay vẫn còn nguyên giá trị.
Tiếc rằng, không chỉ một bộ phận người dân do trình độ nhận thức hạn chế, thiếu am hiểu pháp luật nên bị lôi kéo vào guồng quay cơn lốc kiếm chác những đồng tiền phi pháp; mà một số quan chức thời nay cũng bị chao đảo, tròng trành bởi bị cuốn theo những dòng xoáy của đồng tiền mờ ám, tội lỗi.
Sự biến tướng chưa từng thấy của những hành vi hối lộ thời nay
Thời gian gần đây, những vụ đại án Việt Á, Vạn Thịnh Phát, Tập đoàn Phúc Sơn (Hậu “pháo”), chuyến bay giải cứu, Xuyên Việt Oil… khiến dư luận bàng hoàng bởi hàng loạt quan chức tầm cỡ như bộ trưởng, bí thư tỉnh ủy, chủ tịch tỉnh, thứ trưởng và những lãnh đạo cấp cục, cấp vụ… đã bị cuốn vào “dòng xoáy” của những đồng tiền mờ ám của các doanh nghiệp, doanh nhân. Các hành vi đưa - nhận hối lộ ngày càng biến tướng rất tinh vi, kinh khủng. Số lượng tiền doanh nhân “lót tay” cho quan chức không dừng lại ở vài ba tỷ, mà lên tới hàng chục, thậm chí cả trăm tỷ đồng.
Quà tặng doanh nhân, doanh nghiệp “biếu” quan chức cũng không phải là mấy cái phong bao, phong bì nhỏ gọn như trước đây, mà nó còn được “nâng cấp” thành những chiếc túi xách, va li, thậm chí có cả thùng xốp chứa dăm bảy triệu USD.
Các món quà “biếu tặng” không chỉ là mấy chai rượu ngoại có giá vài chục triệu đồng, mà đã được “nâng đời” bằng những hiện vật đắt đỏ có giá cả chục tỷ đồng. Điển hình như cựu Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre Lê Đức Thọ từng được Mai Thị Hồng Hạnh, “bà chủ” doanh nghiệp Xuyên Việt Oil biếu tặng đồng hồ xa xỉ với giá gần 10 tỷ đồng và chiếc xe sang ngoại nhập trị giá gần 7 tỷ đồng.
Năm 2018, Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Bắc Son khiến cả xã hội kinh hoàng bởi nhận hối lộ 3 triệu USD (khoảng 70 tỷ đồng) từ một doanh nghiệp trong vụ án MobiFone mua AVG, thì 6 năm sau, một người có chức vụ thấp hơn là bà Đỗ Thị Nhàn, Cục trưởng Cục Thanh tra, giám sát ngân hàng II (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) đã nhận hối lộ lên tới 5,2 triệu USD (khoảng 130 tỷ đồng) từ bà Trương Mỹ Lan, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Vạn Thịnh Phát.
Cái kiểu đòi hối lộ, tẩu tán tiền hối lộ của một số quan chức cũng khiến người dân ngao ngán. Đơn cử như cựu Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phúc Hoàng Thị Thúy Lan giơ 1 ngón khiến Hậu “pháo” phải “lót tay” ngay 1 triệu USD cho bà. Hay cựu Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Phúc Lê Duy Thành sau 4 lần nhận hối lộ của Hậu “pháo” với số tiền gần 50 tỷ đồng, vì giữ nhiều tiền ở nhà sợ không an toàn nên ông Thành nhờ thông gia cất giấu 10 tỷ đồng.
Đặc biệt, tần suất nhận hối lộ không chỉ dừng lại dăm bảy lần, vài chục lần, mà lên tới hàng trăm lần. Điển hình như ông Phạm Trung Kiên, cựu Thư ký Bộ trưởng Bộ Y tế từng có hơn 250 lần nhận hối lộ của nhiều doanh nghiệp với số tiền lên tới gần 43 tỷ đồng.
Được biết, 5 huyện của tỉnh Bắc Kạn (trước đây) là Pác Nặm, Bạch Thông, Chợ Mới, Na Rì và Ngân Sơn có tổng thu ngân sách năm 2024 lần lượt là: 18 tỷ đồng, 24 tỷ đồng, 32 tỷ đồng, 34 tỷ đồng và 44 tỷ đồng.
Như vậy, số tiền nhận hối lộ 130 tỷ đồng của bà Đỗ Thị Nhàn lớn gấp 1,2 lần tổng thu ngân sách trong năm 2024 của 4 huyện (Pác Nặm, Bạch Thông, Chợ Mới, Na Rì) cộng lại là 108 tỷ đồng. Còn số tiền 43 tỷ đồng nhận hối lộ của ông Phạm Trung Kiên cũng xấp xỉ tổng thu ngân sách năm 2024 của huyện Ngân Sơn là 44 tỷ đồng.
Đưa ra con số so sánh nêu trên để thấy mức độ tham lam của một số quan chức thời nay vượt xa sự tưởng tượng của đông đảo người dân làm ăn lương thiện.
Cà cuống “sắp chết” vẫn chưa... hết cay!
Nhìn lại những vụ đại án tham nhũng gần đây thấy một thực trạng nhức nhối lên đến đỉnh điểm vì có đặc điểm chung là mối quan hệ câu kết, chia chác lợi ích hết sức tinh vi giữa quan chức và doanh nghiệp.
Chỉ cần thông qua 2 tin nhắn “Đi làm căn cước luôn đi không mòn mất hoa tay” và “Đếm tiền nhiều mòn hoa tay” giữa “ông chủ” Việt Á Phan Quốc Việt và cựu Phó vụ trưởng Vụ Khoa học, công nghệ các ngành kinh tế-kỹ thuật Trịnh Thanh Hùng (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho thấy sự tàn phá của đồng tiền đối với nhân cách quan chức đến mức nào.
Vân tay của từng người là mã gene độc bản, duy nhất, không trùng khớp với ai và khó thay đổi trong suốt cuộc đời mỗi người. Thế mà có quan chức vẫn tham tiền đến mức xói mòn cả vân tay thì chẳng khác nào tự hủy hoại mã số sinh học định danh của chính mình!
Điều đáng mỉa mai là có những “quan tham” dù thừa nhận hối lộ từ dăm bảy tỷ đến hàng chục tỷ đồng, nhưng khi đứng trước tòa thì vẫn ra vẻ ngây thơ theo kiểu “con nai vàng ngơ ngác”, coi việc nhận tiền từ doanh nghiệp, doanh nhân là quà “cảm ơn”, là “lộc” được họ biếu tặng trong dịp lễ tết, sinh nhật như lẽ thường tình.
Có quan chức lại trơ tráo, ráo hoảnh khi cho rằng việc bị khởi tố do nhận tiền hối lộ là “không may”, là “số đen”, là “dính tí bẩn cuối đời” và coi việc bị xử án tù giam chỉ là “đi nghỉ dưỡng một thời gian” rồi về với gia đình, vợ con (!).
Có quan chức ra vẻ cao đạo khi đọc thơ trong Truyện Kiều (Nguyễn Du) nhằm biện hộ cho sai lầm của mình, ví như: “Trót vì tay đã nhúng chàm/ Dại rồi còn biết khôn làm sao đây”; thậm chí biểu lộ cốt cách “người quân tử” khi dẫn lại hai câu thơ của Phật hoàng Trần Nhân Tông: “Vườn nhà dẫu vắng người chăm sóc/ Lý trắng đào hồng tự nở hoa” (!).
PHÚC NỘI
(còn nữa)
Bài viết đã chỉ ra một thực trạng nhức nhối trong đời sống công vụ hiện nay: sự biến tướng khủng khiếp của đồng tiền khi rơi vào tay một bộ phận quan chức. Thực tế cho thấy, lòng tham không đáy đã khiến một số cán bộ, đảng viên đánh mất lương tri, coi tiền bạc phi pháp là “phần thưởng” cho quyền lực, thậm chí sẵn sàng câu kết, chia chác với doanh nghiệp để thỏa mãn tham vọng cá nhân. Những con số “chấn động” về các vụ Việt Á, Vạn Thịnh Phát, Xuyên Việt Oil, từ vài tỷ lên tới hàng trăm tỷ đồng, thậm chí vượt xa tổng thu ngân sách của nhiều huyện, không chỉ gây bàng hoàng mà còn khiến dư luận đặt câu hỏi về trách nhiệm đạo đức, nhân cách và tinh thần phục vụ nhân dân của những người giữ trọng trách trong bộ máy nhà nước.
Trả lờiXóaĐiều đáng suy ngẫm là lòng tham ấy không chỉ làm méo mó đạo đức cá nhân mà còn xói mòn niềm tin xã hội. Việc coi hối lộ, nhận quà “cảm ơn” hay “lộc” như điều bình thường, thậm chí ra vẻ ngây thơ hay cao đạo khi bị xét xử, thể hiện sự biến chất về đạo đức và nhân cách, đi ngược lại lời thề trung thành với Đảng và lợi ích của nhân dân. Nguyễn Du đã cảnh tỉnh từ hơn hai thế kỷ trước: đồng tiền có thể khiến con người mê muội, lạc vào mê cung tội lỗi, mất khả năng phân biệt thiện – ác, đúng – sai. Những tác phẩm văn học cổ kim vẫn còn nguyên giá trị cảnh báo, nhắc nhở cán bộ, đảng viên phải giữ bản lĩnh, sự trung thực và tinh thần trách nhiệm, không để đồng tiền mờ ám biến mình thành nô lệ của lòng tham, từ đó góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh từ gốc rễ.
Đây cũng là lời nhắc nhở mỗi công dân và toàn bộ hệ thống chính trị: phải đề cao cảnh giác, giám sát, và chủ động phòng ngừa suy thoái về đạo đức, lối sống trong đội ngũ cán bộ, đảng viên. Việc phát hiện, xử lý nghiêm minh những hành vi tham nhũng, lạm quyền, kết hợp với giáo dục giá trị đạo đức, văn hóa, là con đường để vừa bảo vệ lợi ích quốc gia, vừa củng cố niềm tin của nhân dân vào Đảng và Nhà nước. Đồng tiền, khi được sử dụng đúng mục đích và minh bạch, có thể trở thành công cụ phát triển kinh tế – xã hội, nhưng khi lòng tham chi phối, nó sẽ trở thành sức mạnh hủy hoại nhân cách và làm méo mó cả bộ máy công quyền. Chính vì vậy, việc giữ gìn đạo đức, lối sống trong sạch của mỗi cán bộ, đảng viên là yêu cầu cấp bách và là nền tảng cho sự phát triển bền vững của đất nước.
Bài viết phản ánh một thực trạng nhức nhối trong công tác cán bộ hiện nay: đồng tiền, vốn là phương tiện phục vụ cuộc sống và phát triển kinh tế – xã hội, lại trở thành “vật chủ” biến một số quan chức thành nô lệ của tham vọng cá nhân. Những hành vi nhận hối lộ, câu kết doanh nghiệp, biến lợi ích công thành lợi ích riêng với số tiền hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ đồng không chỉ làm méo mó đạo đức cá nhân mà còn làm xói mòn niềm tin xã hội. Khi đồng tiền được đặt trên lương tri, khi cán bộ coi hối lộ, quà “cảm ơn” hay “lộc” là điều bình thường, thì ranh giới giữa thiện – ác, đúng – sai, công – tư bị xóa nhòa, dẫn đến những hành vi tham nhũng tinh vi, khó kiểm soát.
Trả lờiXóaNhững vụ án như Việt Á, Vạn Thịnh Phát, Xuyên Việt Oil, hay việc một cựu cán bộ nhận hối lộ vượt tổng thu ngân sách của nhiều huyện, là minh chứng cho thấy mức độ biến chất về đạo đức trong một bộ phận quan chức thời nay. Sự câu kết này không chỉ gây thiệt hại về kinh tế, làm suy giảm uy tín của bộ máy công quyền, mà còn khiến dư luận dân chúng mất niềm tin, hoài nghi vào sự công bằng và minh bạch của hệ thống chính trị. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức, rèn luyện nhân cách, thực thi pháp luật nghiêm minh và giáo dục đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên là vô cùng cần thiết để ngăn chặn sự xuống cấp về đạo đức, lối sống, bảo vệ lợi ích quốc gia và uy tín của Đảng.
Thực trạng các vụ đại án tham nhũng thời gian gần đây cho thấy, khi đồng tiền trở thành “con quỷ” chi phối, cán bộ, đảng viên có thể rơi vào cơn mê sảng quyền lực và lợi ích, sẵn sàng phản bội lương tâm, nhân cách và lời thề trung thành với Đảng. Những hành vi như nhận hối lộ hàng trăm lần, cất giữ tiền trong thùng xốp, biến vân tay thành công cụ phi pháp, hay ra vẻ “ngây thơ” khi đứng trước tòa, là minh chứng rõ nét cho sự tha hóa đạo đức và sự thối nát của bộ máy công quyền nếu thiếu giám sát nghiêm ngặt. Đồng tiền khi trở thành mục tiêu duy nhất của con người không chỉ làm méo mó nhân cách cá nhân, mà còn đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của cơ quan, tổ chức và lòng tin của nhân dân vào Đảng.
Trả lờiXóaNguyễn Du từng cảnh tỉnh: đồng tiền có thể khiến con người mê muội, mất khả năng phân biệt thiện – ác, đúng – sai. Những cảnh báo này hơn hai thế kỷ vẫn còn nguyên giá trị, nhắc nhở rằng, để giữ được sự trong sạch và đạo đức cách mạng, cán bộ, đảng viên cần kiên định lập trường, giữ vững tinh thần trung thực, trung thành với lợi ích của Đảng và nhân dân. Đồng thời, công tác phòng ngừa, kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm minh các hành vi tham nhũng, kết hợp giáo dục đạo đức, văn hóa, là điều kiện tiên quyết để xây dựng bộ máy công quyền liêm chính, trong sạch, bảo vệ niềm tin xã hội và đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước.